TUIMANG KHUA SAT PU DONG KHUP.
TUIMANG
KHUA SAT KUM- 1896 KUM.
Tuimang Khua cih aom theihna ding in munleh mual azong kawikawi te in;
Pu Tei
Thang
Pu Dong Khup
Pu Vungh Tun
Pu Gen Tun
Pu Ngoih Sut
Pu Phut Dam
Pu Tun Khaw Thawng
Pu Sum Lam
Pu Lam Sual te ahi uh hi.
Pu Dong Khup
Pu Vungh Tun
Pu Gen Tun
Pu Ngoih Sut
Pu Phut Dam
Pu Tun Khaw Thawng
Pu Sum Lam
Pu Lam Sual te ahi uh hi.
Tuimang
Khua Kiim aom khuavengte min.
1. Luangel khua 2.Saipimual khua 3. Mauvom khua
te ahi hi.
Tuimang khua Nitumna lam a om khuate; W
1.Vanzau khua 2.Khuangphah khua 3.Vaikhawtang Mizogam lam ahi hi.
Tuimang khua Nisuahna Saklam a om khuate; E-N
1. Vaivet khua 2.Tuimui khua 3.Haicin khua Manipurgamlam ahi hi.
Tuimang khua Nisuahna Khanglam a om khuate; E-S
Tuimang khua Nitumna lam a om khuate; W
1.Vanzau khua 2.Khuangphah khua 3.Vaikhawtang Mizogam lam ahi hi.
Tuimang khua Nisuahna Saklam a om khuate; E-N
1. Vaivet khua 2.Tuimui khua 3.Haicin khua Manipurgamlam ahi hi.
Tuimang khua Nisuahna Khanglam a om khuate; E-S
1.
Bapi khua 2. Dalkhai khua 3. Zampi khua ahi hi
Hih
atunga "PU" tengin mun leh mual hong zong kawikawi uha, New Darkhaigam Dapzal
nuainung Tuimang luitungah tawlkhat sung Ngawlkhu( Nahkhu)teh lamin na teeng uh
hi. Tuamunpen, " Sak khua" na ci uh hi. Sak khuapanin munhoih hong zongh
kawikawi uha, Lungel luipan Nitumna mual tung mualdungteng ah teeng leuleu uha,
tuamun pen, " Khangkhua nuainung" na ci uh hi. Hih mun panin Nisuahna i
saklam Vaivet Khua neh lam Mualtung ah hong kisot, hongki khinto leuleu uh
hi. Tuimang khua pen Tuimang lui-min tap in, “TUIMANG KHUA” ci-in min na
phuak uhhi. Tu a ihteenna mun ahi hi.
Ukpi Pu Hau
Cin Khup in Tuimang khua cih aom theihna ding na deih uh leh Sial khat hong
gawh un! Na khua nawl vuah khihsa in na koih un hongpai ding hi ingh. Cih thu
a gen ciang in Pu Tei Thang in, "Sukte
lok-lawl ka biakna in kahiktui hawmtang khat zong kiat kei nung" ci-in Sial gawh
ding ut lo hi. Hih thu Ukpi Pu Hau Cin Khup in azak ciangin Tuimang khua ah
hong paitakpi hi. Ukpipu Hau Cin Khup hong pai hi Cih thu akizak ciang in Pu Tei
Thang lau in khua ah om ngamlo in Vanzaugam Muallum ah tai in bucip in
Tuimangkhua ciahkik nawnlo in Bapi khua ah teng suak hi. Khuasat A dangteng in
bel sihlehsih ci-in Ukpi pa Pu Hau Cin Khup laupipi in hongtunding na ngak
tentan uh hi. Ukpi pa Pu Hau Cin Khup
Ahehsa in Tuimangkhua hong tungin Tuimang khua Vutleh Vai suaksak ding in
hongkipan aa, UkpiPu Hau Cin Khup in Pu Tei Thang teenna innpiphuksak hi.
Tuimang khua Innleh lo, a maimangding, Vutleh Vai asuak ding Halcip/ haltum ding in hongkipan
hi.
Ukpipu Hau Cin Khup in Tuimang khua
Halcip/haltum ding vutleh vaisuak sak ding in hong kipat petmah ciang in
Pu Dongh Khup in Ukpipu Hau Cin Khup
kiang ah ka khua katui hong maimangsak kei in la hong suksiat sak kei in ka
neih lianpenpen Sialpi khat tawh Tuimangkhua kongtan hi. Kong lei hi. Nong
halcipsak, nongbeisakloh na ding in Sialpi khat kong-gawh ding hi. Ci-in Pu
Dong Khup in Ukpipu Hau Cin Khup kiang ah agentak ciang in Ukpipu Hau Cin
Khup in Pu Dong Khup kiang ah Tuimang khuasat na hihna
leh Na Khua it mahmah nahih man in kong pakta mahmah hi. Na khuasatna bang mah
kongcihsak kei ding hi acihtak ciang in Pu Dong Khup in zong Aneih lianpenpen
Sialpi khat nagawh hi. Tua tak ciang in Ukpi pu Hau Cin Khup in Pu Dong Khup
tung ah Tuimang khuasat ahih na leh Tuimang khua a neipa , Tuimang Khuasat
hihna "KIPSAKNA, LAI DALPI" Pu Dong Khup pia hi. Tua zawh akipat Tuni ciang
dong Tuimang khua a om paisuak leh khua kip khatsuak ahi
hi.
POSTED Mr. Hau
Khai.
Pu Dong Khup Hazat Mawkmawk Theih Ding A Hi Kei Hi
Pu Dong Khup Hazat Mawkmawk Theih Ding A Hi Kei Hi.
Pu Dongh Khup Tuimangkhua a hut leh hutloh theinuam na hihna leh, Tuimang khuapan in tawlkhat sung mundang khat ah om cip cih " Atakpi mah hiam? atel a om kikik leh athu a la hongzasak un " ci na hih man in, Pu Khup Za Khen a damlai a, hong thu gen ngei kong gen ding hi, tua ciangin Pu Dong Khup mundang ah tawl khat sung ommaw, omlo cih ki thei ding hi.
Pu le pate in lai theilo uh ahihmanin, a ni a kha, kician tak in gen theilo uh hi. A hi zongin 1939-1945 kikal sungteng ahih dingpen 100 ah 100 man ding hi. A thu omdan hibang ahi hi. Mikang (British) te leh Japan te hong kido uh a, (Janpan gal ih cih a hi hi), a masa lam in Japan te in hong nehsawh mahmah uh hi. Mangkang galkapte Kawlpi lampan in Japante in India Imphal ciang dong hong notto uh hi.
A hi zongin Imphal pan in, Mangkang te hong thahat zaw a, Japan te maban kisot theinawn lo hi. A hi zong in Tedim gam leh Tonzang gamte ah Japan ten munla in om uh hi. Ni khat, Japan galkapte khat Tuimang khua ah hong luta, Hausate inn hong kan in, Pu Dongh Khup innpi ah hong tung hi. Japan te Tuimang ah om cih a ki theihciangin Vanzau, Vai khawtlang lampan in, Mangkang galkapte hongpai in, Pu Dongh Khup innlim tuangdung tung a, gimlua a, ih mu, Japan galkappa Mikang te in Heipi tawh a lu to in, a luang zong luaitawh, talkai in, a kithah na munpanin Beleng luilam zuanin, India gam ah paipih uh hi.
Hih thu, Tedim a om, Japan galkap mangpi pa in a zak ciangin, bang hangin ka galkappa uh, na kepsaklo, na hutsaklo na hi uh hiam? ci in, tua laitak a, hausa a sem Pu Sawm Khaw Thang, Tedim ah thusit ding in samsak hi. A hi zongin Tedim ah Pu Sawm Khaw Thang pai leh nuntak ding lamet omlo ahihmanin, Tuimang khupan in tawmvei sung pai khia in, Vanzau gam, Khuangphah gam le Vaikhawtang gam cih te ah, bu hi cih ka za ngei hi.
Ka gennop thu in, Tuimang pan in mundang a pai khia pen, Pu Dongh Khup hilo in, Pu Sawm Khaw Thang hi cih a gennuam ka hi zaw hi. Pu Sawm Khaw Thang le Pi Ciin Niangte a pai khiapak hibek a, a innkuanpih dangte un Pu Dongh Khup Innpi ngak in Tuimangkhua mah ah na om uh hi.Pu Tei Thang in Ukpipa Pu Hau Cin Khup sialpi a gawhnoploh nang hangin, Ukpipa a hehsuak in Tuimang khua zang a om inn khempeuh halcip in a om ding takciangin, kua mah in khua hut ding in gen khia lo hi. Khua le tui a it mahmah ahi phial uh zongin amau neihsa te sum ngam in, pia ngam in Tuimang khua a tankhia om lo hi. Khuasat te min zong a kigelh suk dieudeu hangin, ken tuimang khua ka tan khia ding, ka sialpi ukpipa Pu Hau Cin Khup ka pia ding a ci ngam kua mah om lo hi. Sialpipi piak ngamding pen a baih hetlo ding mah ahi hi. Khialhsakna ding them khat zong ka mu kei hi. Bang hang hiam cih leh eite in Tuimang khua, Tuimang tate it ing, ih ki cih hangin, khua kipawlna pawlsum sialpi khat manzah gen loh, dang ka sawm khat, sawm nih na ngawn apia khia ngamlo te ih hi hi.
Tuimang khua vut le vai suak ding din mun ah hong om ciangin Pu Dongh Khup in a neih lian penpen Sialpi khat tawh tuimang khua na hut, na tan khia a, tua man in tu ni ciangdong Tuimang khua a nei ih hi hi. Tua bang in Pu Dongh Khup in Tuimangkhua a na tan khia lo hi leh tu ni tu hun in Tuimang khua a om loh na mel zong ki thei lo hi. Ih pu ih pate Tuimang khua ah a ten ma un, Tuimang leh vaivet ki kal Taangka a ki cihna mun ah Thahdo te na teng ngei uh a, tua a ten na uh bang khua ki ci a, bang ci bang in ki lo cih a thei kua mah ih om kei hi. Pu Dongh Khup in, Tuimang khua na tankhia, hut khia lo hi leh, Taangka a om , Thahdote khua lui mah bang in Tuimang khua a om nawn loh na mel ki thei lo hi.
Khuasat nih leh thum om a, kei mah Ciin Sian Khai pianna gui a hi, Pu Vungh Tun na ngawn a ki hel hangin, khuasat Pu Dongh Khup a ki cihna pen hazat theih ding in ka ngaih sun kei hi. Khuasat nih leh thum om mah ta leh Pu Dongh Khup in Sialpi khattawh Tuimang khua na hut a tu ni dong in khuakip suak ahihman in, Tuimang khuasat Pu Dongh Khup a ki ci mah ding ahi hi. Hi bang ka gen khit ciangin, a tello ih om lai leh a telsawmlo, a telnuam lo ih hi lel ding a, ei ma ngaihsutna bangbang hi lel ding hi. A hi zong in mipi a tamzaw te in bel a san theih khat uh na om veve ding hi. Tuini tui hun ciangin Tuimang tate sung ah sialpi khat genloh, sialpi sawm, sialpi za na ngawn a leizo ih om kha mai ding hi. A hi zongin hih khuasat hunlai in bang zahtak in hamsa ding cih pen, ih lungsim mitkha tawh ki bawl thei hi. Neihval lamval hi lo in, Tuimang khua a it luatman in Sialpi khat tawh Tuimang khua a leipa, a tan khiapa, a hutpa, hazat mawkmawk theih ding a hi kei hi.
By. CSKhai
_________________________________.
On Wed, Jan 5, 2011 at 6:47 AM, Thawn Tuang <thawntuang@gmail.com> wrote:
Pu Dongh Khup zong Tuimang khua huttakpi mah hiam? tua hun in amah zong Tuimang khua panin tawlkhat sung mundang khat ah omcim hi.(atakpi mah hiam atel om kikik leh a thu ala hogn zasak kik un)>>
Mimal khatciat tungah kam tungtung kituhbawl leltak kazat ahi, U Lian Khan Kham, LawmNangtawng, lawm Muan Khai, Lawm Thang Sian, Pu Thang Sui, Pu Khai teleh ka manggilh vat aomleh na vekpi un ka mawhna leh kam gitlohna kam kong zatna te hong maisak un cih TuimangNet member te tungleh Pasian tung mahmah ah Mawhmaisakna kong gelh hi.
Mangpha naman ooo, Tuimang khuasung thu leh Khuatang thupeuhmawh leh mimal kongko na te mangpha mantak pi in maw. Vaikong dawn hi
Zahtaak na lianpitawh
By.Thawn Tuang.
Post TUIMANG GLOBAL NET
WORK.
TuimangNet kiphiatna leh akizat notlohna thu.
AD.2009 Kum in
Zomiangvan aki ci Thang Thawn Tuang in Tuimang@yahoogroups.com. Hong bawlkhia
in kum 2sung Mipi-in nuamtak leh suaktatak in kizatpih hi. Member 100val hong
cintak ciang in ama thu leh Power a zatnop man in TuimangNet makai ding a,
akiseh te;
1.Mr. Lian Za Mung.
2.Mr. Cin Muan Khai.
Te ama thu in Net letkhuan pianawnlo in Net
Password a mahbek inlen a Moderator amah bek in sem hi. Netzang mi ki tamta
ahih man in hong kiphasak lua mahmah in, AMUHDAH mite aa,SUAKSAK NUAMLO in
khaktan in suaksak nuam ngeilo hi. Phiatsak, Delete sakziauziau lel in Pawlkhat
Member pan phiat ahih man in Netzang member pawlkhat in Ih Net abang ci ahi
hiam? Cih thu hong-gingkhiata hi.
Tua bang ciang bek hilo in Tuimangkhua Upa
Hausa te leh Sangsiate simmawhna vive lai honggelh in Pasian bang in Apil pen
hong kineih in ahai pipi hong kipil bawl gawp in, Upa Hausa leh Sangsia mipil
khangham Upa thu thei te simmawhna lai hong post khahden in a lawm a gual Net
memberte zong muhdahna lai hong gelh-gelh in khatkhit khat nisim in kitotna
piangsak den hi.
Tuimangkhuazangbup Upa Hausate leh Khuasung
makai Mipil thuthei azahtak huai Upa taltakte leh Khangthak mipil
misiam Tuimangkhuazangbup pi-in lawptak leh Ki thutuaktak a, nasepnate langpan
in Nisim in suntawh,zantawh zuauthuphuak in Tuimangkhua a simmawh na lai
hong-gelh khia den hi. Tua sung ah Khuasatna thu leh Tuimangkhuasung mawtaw
lampi kipuahphatna hang in Upa Hausate leh tangpite tung ah kheltatna, Haina,
zuauthu leh kiliatsaknopna Net a bawlkhiatna hang Power nei kisakha ahi man in
TuimangNet azangnuamlo, Adeihlo te'n hong-gen un! Nazatloh uh hang phamawhkei
ci-in hongtangko khia hi. Hih thu hang in Rev.Sia En Khan Hau (Sia Haupu) in Tuimang@yahoogroups.com ih Net
pen Adangzat ding omlo ahih man in ka khoih-khoih hang SA-UIH khoih bang in
KIH mahmah ingh ci-in lai hong-gelh khia hi. Tuazawh asawtlo in laigelmi
netzang mi hongtawm mahmah ta ahih man in TuimangNet pen abawlpa Thang Thawn
Tuang mah in khakcip in tuni ciang dong kizang nawllo in abeisiang ahi hi.
Tuimang@yahoogroups.com a bei ciang in Tuimang 0rg.com hong bawlkhia leuleu in Tua Org sung ah Tangleh tahum hong pokhawmsak in thuman leh zuauthu gawmkhawm in nasep hongki pan hi. Tua sung ah zuauthu tampen ahih man in bangcih thuhilh ding hiam? Cih ngaihsutsan laitak ahi hi. Maizun na tam veipi thuakkhin ahih man in kisekta in phatmawhsak anei nawnlo mi hi a, Kamkhat ki gen leh kam10 bang aa, athuk kik ahih man in Tuimangkhuazangbup pi asim mawh, alangpan in ki ciamteh hi.
Tuimang@yahoogroups.com a bei ciang in Tuimang 0rg.com hong bawlkhia leuleu in Tua Org sung ah Tangleh tahum hong pokhawmsak in thuman leh zuauthu gawmkhawm in nasep hongki pan hi. Tua sung ah zuauthu tampen ahih man in bangcih thuhilh ding hiam? Cih ngaihsutsan laitak ahi hi. Maizun na tam veipi thuakkhin ahih man in kisekta in phatmawhsak anei nawnlo mi hi a, Kamkhat ki gen leh kam10 bang aa, athuk kik ahih man in Tuimangkhuazangbup pi asim mawh, alangpan in ki ciamteh hi.
TUIMANG
GLOBAL NEWS NETWORK. 2011year
*AD.2011 Kum in Thuhoih,Thupha kizakna ding hamsa mahmahta ahihmanin ki kumkhawm in Tuimangglobal@yahoogroups.ca Net ki bawlkhia hi.
*ADVISOR TENG;
1. Rev. Sia En Khan Hau.
2. Rev. Sia Cin Za Suan.
3. Rev. Sia Langh Za Kap.
4. Rev. Sia Cin Deih
Thang.
5. Rev. Sia Ciin Sian
Khai.
6. Rev. Sia Suan Za Khup.
A mauteng in Advisor in hong mapang uh
hi.
* MODERATOR SEM
TENG;
1. Mr. Cin Muan Khai.
2. Mr. Khen Hau Khai.
3. Mr. Lian Tuan Thang.
Amauteng in aki bang in Tuimangglobal@yahoogroups.ca
Password hong len in hong mapang uh hi. Hih Tuimangglobal News Network pen AD
2011 kum in ki zang to in Thungetna tawh aki ap Net ahi hi. Tu ni ciang dong hih
Tuimangglobal@yahoogroups.ca
in Minsiatna nei lohi lungnuam leh suaktatak in Nungta in azang mite lungnopna
leh thu thak theihna khantohna nisim in ki mu den in thukizak na hong manlang
mahmah ta hi.
Laigelh Akaikhawm
THEL~NAH.
Mr. Hau Khai.
Tuimang.
TUIMANG KHUASAT PU DONG KHUP
TUIMANG
KHUASAT KUM 1896 KUM.
TUIMANG KHUA KUM 100 CIN KUM 1996 KUM.
Tuimang khuasat Hausapi Pu DONG KHUP Guite in Vangteh pa'n in TUIMANG KHUA hongsat hi. Tu in Tuimangta-te muntuam gamtuam ah khualzin in sakleh khang azel zo-zah dong in Pasian in thupha hong pia in hong pungsak ahih man in Topa tung ah lungdamna ih ko hi.
TUIMANG KHUA KUMZA CIN KUM 1896-1996
Tuimang khuasat kum 100 cin kum 1996 KUM in ki bawl in khuazangbup in Pawipi bawl in nuamtak in Tuimang khuasat kumza cin-na mualsuang kiphut hi.
TUIMANG KHUA LAWKI DAWIBIA BEIKUM 1896-2005.
Tuimang khua Dawibia lawki om nawnlo in Tuimangkhua Christian khua asuah na hang in 2005 KUM in gualzawhna Dawibia a beina, Christian khua asuahna Pawi pi kibawl in Nuamtak in Mualsuang kiphut hi.
Tuimang Khuasat a,kipat tuni ciang Hausa sem ngei teng;
- Pu Dong Khup 1896-1919 (kum 23 sung sem hi)
- Pu Sawm Khaw Thang 1919-1961 (kum 42 sung sem hi)
- Pu Khup Za Khen 1961-1974 (kum 13 sung sem hi)
- Pu Cin Go Lian 1974-19778 (kum 4 sung sem hi)
- Pu Gin Khaw Thang 1978-1981 (kum 3 sung sem hi)
- Pu Nang Za Kam 1981-1988 (kum 7 sung se hi)
- Pu Cin Go Lian 1988-1992 (kum 4 sung sem kik hi)
- Pu Dam Khan Pau (1992-1995 (kum 3 sung sem hi)
- Pu Nang Za Gen 1995-2001 (kum 6 sung sem hi)
- Pu Zam Sian Thang 2002-2006 (kum 5 sung sem hi)
- Pu Vungh Lam Pau 2007-2009 (kum 2 sung sem hi
- Pu Dai Ngaih Lian 2009- tuni ciang dong semlai hi
Tuimang
khuapan Piantit paingei teng;
1. Bel Suan ( NeihKhup
)
2. Dam Khaw Zam ( Suante )
3. Khup Za Cin ( Guite )
4. Neih Nin ( Guite)
5. Sawm Khaw Thang ( Guite)
6. Suam Al ( NeihKhup )
7. Tuang Gin ( Guite)
8. Tuang Go ( Guite)
9. Tun Khaw Thawng ( NeihKhup )
2. Dam Khaw Zam ( Suante )
3. Khup Za Cin ( Guite )
4. Neih Nin ( Guite)
5. Sawm Khaw Thang ( Guite)
6. Suam Al ( NeihKhup )
7. Tuang Gin ( Guite)
8. Tuang Go ( Guite)
9. Tun Khaw Thawng ( NeihKhup )
Tuimang
khuapan Levies paingei teng;
1. Suan Khen Thang
2. Tual Dam/ Tuang Za Gin/ Ngul Za Kap/ CinSuan
3. Vum En/ Dai Cin/ Gin Kap
4. Khup Za Khen
5. Dam Khaw Thawng/ Dam Khual/ Tun Khaw Thawng/ Tun Khaw Thang
2. Tual Dam/ Tuang Za Gin/ Ngul Za Kap/ CinSuan
3. Vum En/ Dai Cin/ Gin Kap
4. Khup Za Khen
5. Dam Khaw Thawng/ Dam Khual/ Tun Khaw Thawng/ Tun Khaw Thang
Tuimang khuapan Paltan lut masa te
in;
1. Tel Vung
2. Khup Do Thang
3. Khup Khawn Vungh
4. Hen Dam
5. Tun Khawn Cin
6. Lam Kam
7. Dim Kam
8. Ngul Za Kap
9. Vung Za Kap(ana tawh)
10. Suan Cin(ana tawh)
1. Tel Vung
2. Khup Do Thang
3. Khup Khawn Vungh
4. Hen Dam
5. Tun Khawn Cin
6. Lam Kam
7. Dim Kam
8. Ngul Za Kap
9. Vung Za Kap(ana tawh)
10. Suan Cin(ana tawh)
Tuimang Tual Biakna tawh
kisaiMin Biakna Ahun
1. Khualu biakna(takmual vum); Vok Dota kha
2. Khuataw biakna( Bapi vum); Kel Meisan kha
3. Tuikhuang biakna Vok Dopi kha
4. Kongpi biakna Vok Khuakal sung
5. Tual biakna Vok Dopi kha(lohalkhit )
6. Tangno biakna Vok leh Ak Tangbawh hunsung
1. Khualu biakna(takmual vum); Vok Dota kha
2. Khuataw biakna( Bapi vum); Kel Meisan kha
3. Tuikhuang biakna Vok Dopi kha
4. Kongpi biakna Vok Khuakal sung
5. Tual biakna Vok Dopi kha(lohalkhit )
6. Tangno biakna Vok leh Ak Tangbawh hunsung
Khuabup biakna, Siampi te leh bawmpua
te;
Siampi te; 1. Khoi Ngul 2. Sawm Khaw Thang( Khoi Ngul sih ciang)
* Sawm Khawm Thang a sihciang in khuabup biakna bei ta hi.
Bawmpuate; 1. Vial Langh( Suante)- Sanggam pi
2. Ngen Tun (Guite)- Tanupi
Anautangte; 1. Suam Go 2. Khai Cin 3. Vum Za Cin 4. Sual Piang 5.Vum En, 6. Tun Khaw
Kam, 7. Ngo Khaw Hau
* Khut le khe kimlo, a zi si te, zi neilo te kingah lo ahih manin Khai Cin a khut tawng ciangin khawl hi
Siampi te; 1. Khoi Ngul 2. Sawm Khaw Thang( Khoi Ngul sih ciang)
* Sawm Khawm Thang a sihciang in khuabup biakna bei ta hi.
Bawmpuate; 1. Vial Langh( Suante)- Sanggam pi
2. Ngen Tun (Guite)- Tanupi
Anautangte; 1. Suam Go 2. Khai Cin 3. Vum Za Cin 4. Sual Piang 5.Vum En, 6. Tun Khaw
Kam, 7. Ngo Khaw Hau
* Khut le khe kimlo, a zi si te, zi neilo te kingah lo ahih manin Khai Cin a khut tawng ciangin khawl hi
Siampi semngei
te (Tualbiak na)1. Khai Cian
2. Dim Tun
3. Bel Nang
4. Tuang Cin
5. Sian Kham
6. Bel Khaw Thang
7. Vum En
8. Vum Kho Cin
9. Thawng Zam
10. Cin Khen Thang
11. Lian Khaw Pau
12. Cin Thang
13. Gin Dah Lian
14. Nang Za Dal
15. Cian Za Go
16. Khen Za Dal
* Khualbup biak na tawh kibang lo hi.
2. Dim Tun
3. Bel Nang
4. Tuang Cin
5. Sian Kham
6. Bel Khaw Thang
7. Vum En
8. Vum Kho Cin
9. Thawng Zam
10. Cin Khen Thang
11. Lian Khaw Pau
12. Cin Thang
13. Gin Dah Lian
14. Nang Za Dal
15. Cian Za Go
16. Khen Za Dal
* Khualbup biak na tawh kibang lo hi.
Tuimang khua ah Biakna Pawlpi omteng;
1. Baptist 1924 Kumpan.
2. R.C.M 1961 Kumpan.
3. U.P.C 1988 Kumpan.

Hau Khai ki ci pa in, Zuu a kham thu tawh, kei gelhlo dingpi, mi gelhloh dingpi zuau phuak in, a Pu te a gupna man vetlo hi
ReplyDeleteHaaa zak nop uh cei le
DeleteTuimang Khua Hausa leh Khuasatna Thu
ReplyDeleteZomite in khua khat peuh asat ciangin mikhat guak, innkuan khat guak ingammangtuulak ah amau bek teeng ngamlo uh ahihman in abeh abehahizongin, lawmta ki thutuak teahizongin kizawn khawmin khuasat khawmuhhi. Tuimang Khua pen lawmte ki thuthuak te khuasatna ahihi.
Khuakhat peuh ah Hausa upa huhdingin a kisam gige ahi Upa, Pazang, Sikseekpa,Siampupa, Teipuapa( Galkap mangpa), Tangko pa leh a kisamteng upa inkiseh in adang nungzuite nautaang hipah hi. Khuasat tengin tuikhukkhuatpah hi. Tuahang ahitam Hausa leh i khua ipah tawina in la ipuahciangin tui cih kammal kihel hamtangin Mangtui ( Tuimang), Dimtui(Tedim), Saitui(Saizang), Thangtui( Tuithang) leh vaangkhua cih banginkhua pahtawina la te ki phuakse hi.
Tuimang khua cih aom theihna dingin mun leh mual azong kawikawi te in:-
Pu Tlei Thang ( Guite)
Pu Dongh Khup ( Guite)
Pu Vungh Tun ( Guite)
Pu Gen Tun ( Guite)
Pu Ngoih Sut ( Guite)
Pu Phut Dam ( Neih Khup)
Pu Tun Khaw Thawng ( NeihKhup)
Pu Sum Lam ( Suan Khup)
Pu Lam Sual ( Suante)
Hih atunga lawmta tengin mun leh mual hong zong kawikawi uha, New Darkhaigam Dapzal nuainung Tuimang luitungah tawlkhat sung Ngawlkhu( Nahkhu)teh lamin na teeng uh hi. Tuamunpen, " Sak khua" kici hi. Sak khuapanin munhoih hong zongh kawikawi uha, Lungel lui tung ( Pu Neng ZaCin) lo ah teeng leuleu uha, tuamun pen, " Khangkhua nuainung" kici hi.Hih mun panin Tuimang luimin tap in, “Tuimang Khua” cih min na phuak uhhi.
Hih hunsung peuhmah Khuasat Pu Tlei Thang( Pu Lian Chi pu) in Hausa sem hi. Ukpi Pu Hau Cin Khup in Hausa Pu Tlei Thangkiangah na khua uh Tuimang cih a kiptheih na dingin Sial khat hong gawhin cih a ngetleh Pu Tlei Thang in, “ "Sukte loklawl ka biakna in kahiktui hawmtang khat zong kiat kei ning" ci-in Sial gawh nuamlo hi. Ukpi Pu Hau Cin Khup in hih thu azak ciangin Tuimang khua ah hong paihi. Pu Tlei Thang zong tuathu azak ciang khua ah om ngamlo in Vanzaugam Muallum ah om cip hi. Tuimang khua ciahnawnlo hi.
Ukpi pa Tuimang a paiciangin Pu Tlei Thang na omlo ahih amanin Ukpi Pu Hau Cin Khup in Pu Tlei Thang teenna innpiphuksak hi. Pu Tlei Thang aomloh ciangin Pu Dongh Khup in Hausa hongsem aa, 1896 kum in Ukpi Pu Hau Cin Khup tungah Khuakip sakna dingin Pu Dongh Khup Sial khat na go hi. Tua kumpan ki panin Tuimang khua tuni dongin kip paisuak hi. Tuamah bangin, " A 24 veina TTBA khoppi leh Tuimangkhua Pasian thutunzawh 1927-1999 Diamond Jubilee page 2", ah, " Tuimangkhua kipzawh Hausa semngei teng", cih na mun ah-
Pu Dongh Khup
Pu Sawm Khaw Thang
Pu Khup Za Khen
Pu Cin Go Lian
Pu Gin Kho Thang
Pu Nang Za Kam
Pu Dam Khan Pau
Pu Cin Go Lian
Pu Nang Za Gen
Pu Zam Sian Thang
Pu Vungh Lam Pau
Pu Dai Ngaih Lian( 2011 tuni ciangsemlai)
Tu laitak Tuimang khua pen Khangkhua tungnung panin khuavum nehtoh deuh ah ki suanto aa, tuamunpen tulaitak in khualuiveng( Sangveng) ki ci-in, sangveng panin Taakmual vumnuai tuibel in kiteeng phei aa tuin Sangveng pan Taakmualvum nuaiciang inn ki mat dimdem in, inn(200) ki teeng zihziah hi.
A kicing lote ahunzui in puahto ding ahihi.
Thang Thawn Tuang
Source by, A 24 veina TTBA khoppi leh Tuimangkhua Pasian thutunzawh 1927-1999 Diamond Jubilee page 2, TuimangNet-Mon, Jun 7, 2010 at 5:00 PM
Thupi lua.kei zong Guite beh pawi 2018 in Tuimangkhua ah va hoh ing
ReplyDelete