#ZOMI SUNG AH AMASA PEN TE.
* Zo Minam Sung A Masa Penpente
Zomite sung ah amasa penpente Zolawkta (Aizawl) pan a kiteikhia ahihi. Pilna siamna, nasepna leh a tuamtuam a masapente ahi uhi.
*ZOTATE LAKA LAIMAL BAWL MASA PEN
Pau Cin Hau (1859-1948)
1900 kum pawlin Laipian laimal bawl hi.
Khua – Lailui, Tedim Township
*ZOTATE LAKA B.A. MASA PEN
Hrawva leh Lianhnuna – 1924 kum
Mizoram
*ZOTATE LAKA LL.B MASA PEN
A. Thanghlura – 1945 kum
Mizoram
*ZOTATE LAKA B.Sc; B.D. MASA PEN
Rev. Zairema – 1940; 1945 kum
Mizoram
*ZOTATE LAKA B.E. MASA PEN
Lal Bik – 1949 kum
Falam
*ZOTATE LAKA MASTER DEGREE MASA PEN?
Rev. S.T. Hau Go (1920-1996)
1948 kumin Madras pan M.A. zo
1950 Kumin US gamah M.R.E. zo
Khua – Lailui, Tedim Township
*ZOTATE LAKA M.Sc MASA PEN
Ral Lian Sum (Falam) & Lalnuntluanga (Mizoram) – 1959
ZOTATE LAKA M.B.B.S. MASA PEN
Ni Khawi – 1949 kum
Falam
*ZOTATE LAKA Ph.D. MASA PEN
Tun Than (Asho) – 1964 kum
*ZOTATE LAKA COMPUTER SIAM MASA PEN
R. Zam Khen Thang (1939-2001?)
1972 kumin Ph.D (Computer Science) zo hi.
Khua – Tedim
*ZOTATE LAKA DOCTORATE THUAP THUM MASA PEN?
Cin Do Kham – Ph.D. (Interculture); D.Min; D.D. (Honorary)
Khua – Tonzang; Tenna – USA; Pawlpi/Saptuam – A.G.
*ZOTATE LAKA LAM THUMA MI LAWHCING PEN?
Rev. Capt. Sing Khaw Khai, B.A.; B.R.E. (1935-1996)
1. Kumpi nasep ah Galkap Captain
2. Politics ah Minister
3. Biakna ah Pastor
Khua – Suangpi, Tedim Township
*ZOTATE LAKA COMMISSIONER MASA PEN
Tuang Hmung – 1947 kum
Falam
*ZOTATE LAKA AMBASSADOR MASA PEN
Dr. Vum Kho Hau, Ph.D. (1917-2007)
1948 – Deputy Secretary, Ministry of Foriegn Affairs
1955-59 – Ambassador to France and Netherland
1960-65 – Ambassador to Indonesia
1966-71 – Ambassador to Cambodia and Laos
1971-77 – Ambassador to Czechoslavakia, Austria and Hungary
Khua – Thuklai, Tedim Township
*ZOTATE LAKA UN MEETING KAH MASA PEN
Za Hre Lian – 1952 kum
Falam
*ZOTATE LAKA MINISTER MASA PEN
Vum Thu Maung – 1948 kum
Mindat
*ZOTATE LAKA LEGISLATIVE ASSEMBLY SPEAKER MASA PEN
T.C. Tiankham – 1949 kum
Lamka
*ZOTATE LAKA CHIEF MINISTER MASA PEN
Ch. Chhunga – 1972 kum
Mizoram
*ZOTATE LAKA COLONEL MASA PEN
Col. Dal Za Kam (1916-1977)
Kum 33 a phak 1948 kumin Colonel za ngah hi.
Khua – Saizang, Tedim Township
*
ZOTATE LAKA GALKAP RANK SANG PEN
Tuang Za Khai (1927-1996)
1984 kumin Major General ngah hi.
Khua – Khawsak, Tedim Township
*ZOTATE LAKA GALKAP PAHTAWINA NGAH SANG PEN
Capt. Tai Cawn
‘Aung San Thuriyah (Victoria Cross)’
Matupi
*ZOTATE LAKA SPACE-A ZIN MASA PEN
Leng Tong Hoih’ sanggam pasalte
*ZOTATE LAKA VANLENG HAWL (PILOT) MASA PEN
Lt. Col. Pau Khan Thang (1921-?)
Pilot kipat – 1952
Khua – Muizawl, Tedim Township
*ZOTATE LAKA MOTOR DRIVER MASA PEN?
Rev. Vial Nang (1893-1960)
Galpi masa hun 1919-1921 sungin Mesopotamia gamah paiin British galkap mawtaw hawl/heek hi. Amah Kawlgam Zosuan pumpi lak pan Pastor masa pen (1925) zong ahi hi.
Khua – Tonzang
*ZOTATE LAKA HAUSA/UKPI HUNA GAM NEI ZA PEN
Sukte/Tedim Innpite (Kam Hau, Khaw Cin, Hau Cin Khup, Pum Za Mang)
Khaw uk zah – 135
*ZOTATE LAKA OLYMPIC MEDALIST MASA PEN
Vanlaldawla, Boxer
Silver medalist, Munich 1972.
Khua – Tahan?
*ZOTATE LAKA SCIENTIST NGAH MASA PEN
Dr Hau Za Cin ( Mullen )
*ZOTATE LAKA MANGKANG HUN A (Rank)SANG PEN
Lt.Colonel Pau Cin.( Khuasak khua) Tidim District. Manghun lai a, mangkang galkap sema Kawlgam sung Upper Burma Bup a (RANK) Sangpen hi.
Source: Zolawkta
__________________________________________________________________.
* Pu Col. Khen Za Moong ( Muizawl)
Zosuan sung pan Millatary Attache a sem masa pen hi. Kum 34 a phak in 1940 in Colonel za tawh Millatary Attache sem hi. State Councellor za dong ngahto hi. Zomi sungah Nam Puannak, Puanten, Niikdial khephiau leh Thansuah Dailkhai ( Chin National Dress, Flag and Emblem) a bawl khia pa hi.
* Menzi Pu Thawng Cin Thang ( Saizang khua)
Kum 32 a phak in Secretary za ngah in kum 44 a phak in Menzi ngah hi. Ama hunsungin Zothau, licence tampi pia khia pen hi. Zogamah thau kikhawm kikding a kicihlai ama huutna hangin ki kaikhawm nawnlo hi.
* Pu Dr. Hau Za Cin Pau ( Anlang khua)
Zosuan sungpan Matric(1930) in ong/zo masa pen leh Siavuan masa pen hipah hi. Unau vekpi 9 pha in a vekpi mah un degree (graduate) ngah ciat uh hi.
* Pu. Rev Khup Za Go ( Murlen khua)
Tedim Laisiangtho hong pian khiatna, Tedim pau leh laikhantohna Thu, Zomi Nam tawh kisai Thu, Chriatianity in Chiland, A Critical Historical Study of Bible Transiations Aong te Zo People In North East India, Ka Lai Kung Pan In cih bang laibu tampi ka hong bawlkhia hi. Indonesia, Germany, Uk leh USA gam tuamtuam ah Laibusaal ah Zomite'tangthu kanin Zomi a vei mahmah mikhat leh a lamsang mikhat ahihi. Zo Chornicles a bawl zo nailo deuh in Topa kiang hong ciahsan hi.
* Pu Rev.Dr. Kham Khaw Thang B.Th, FDCS( Tuithang khua)
Khristian Piakna Laite ( Translator) sawt sempen hi. Lai Siangtho bup a lui le a thak 1982 kumin hong tei khiatsak hi.
* Pu Dr. Dal Lian Haokip, Ph.D ( Tonzang khua)
Zomi sungah Englist - Zomi Dictionary tuhun laitak in a kicing pendingin a ki lam-en Laibu hoih mahmah khat hong bawlkhia pa hi. 1983-1986 sung, Ph.D. sina a om sungin Mrs. Ellen G. White ii gelh The Patriarchs and Prophets kici laimal 800 vaal a pha khat Zokam in teikhia hi. 1992 kumin Tedim Chin- English Dictionary (244) kici laibu khat bawla, kum nih nungin Zomite'Taangthute(248) a kici laibu dang khat bawl leuleu hi. Amahpen Lamka a Founder Principal, Blue Star Academy, Churachandpur, Manipur, INDIA neihpa hi.
* Pu H.Kam Pum ( Phunon khua)
Galkap sungpan a pensen zawhteh Pasian thu laitei te leh sangkah tuah in a khan kum 65 a phak 1999 kumin Master of Christian Studies ( M.C.S) ngah hi. Kum 70 a phak ciangin M.A ( Theology) lawk sawm cihthu kiza hi.
* Pu Awn Lam ( Hanship), Pu Song Theu( Kaptel), Pu Thang Tuan ( Mualpi), Lt.Col. Lian Cin Zam ( Mualbem), Pu Neng Za Cin ( Lamka) leh Pu S.T.Hau Go ( Ngennung) te pen Zosuan sung pan khuak manlang, thugeel le ngaihsut siam, thuciin le ciapteh siam hi a, a Kawl, a Zo in amau sanciat uhah zaktak uh hi.
*Sitni Cin Sian Thang, Zampi.
*zro Pu Thang Lian pau
Etkhak; laibu; Zolus Journal No. 17, 2003, Zolus Journal No. 3, 1998, Lei Vui Pan In 2005, The New English-Zomi Dictionary 2006
Thank !! thawntuang.
Wednesday, July 20, 2011
Friday, July 15, 2011
#UK Gamsung Khualzinna & Lungdam Kohna CSKhai.
June 29, 2011 – July 13, 2011
June 29, Hamburg - Oxford
June 29 ni in Hamburg pan in easyjet tawh London-Gatwick Airport ka tung hi. Tua laipan in Rev. Dr. Gin Khan Khual te omna Oxford zuan in ka pai hi. Sianu Huai Man Cing, Mrs. Dr. Gin Khan Khual leh Tg. Lian Than Tuang in hong dawn uh hi. Oxford ah tuazan ka giak hi.
June 30, Oxford - Liverpool
June 30 ni in Oxford pan in Liverpool zuan in Bus tawh ka pai hi. June 30 – July 4 ciang Liverpool ah Conference nuamtak in ka kah thei hi.
*Liverpool Tangthu Atom in Simpakna
Tang thusiamte in a genna uhah AD Kumzalom 1 lai in ngabengmi pawlkhat in Mersey gunpang ah khuasa in teng uh hi. Mersey gun in England nitumna saklam a om gun khat hi a, Km 113 bang a sau khat a hi hi. AD kumzalom 1 hunlai in Liverpool in ki thei lo a, Liuerpul or Lifer Pol ci in kisam hi. Liuerpul a khiatna in buantawh kidim luineu a cihnopna hi ki ci hi. AD 1190 khitciangin Liuerpul ki ci nawnlo in Liverpool ci in kisam/kilo ta hi, ci uh hi.
Kumzalom 18 takciangin Liverpool khuapi hong minthang mahmahta hi. Leitung sumzuak, sumleina phualpi hongsuak ta hi. A minthan diakna in sila zuakna phualpi hong suaka, tua hangin Liverpool khanpi in hong khangto hi ki ci hi. Liverpool tembaw te in Africa gam a om silate pua in USA gam ah zuakpi in zuak uh hi. Liverpool a om Sila kizuakna museum te in a lipkhaphuai museum hi ci in ka ngaihsun phial hi. Tu hunciangin tangthu a hihhangin, a hunlaitak a, a thuakkha sila te’ a ding ka ngaihsutsak ciangin, ka nehno tha leh ka khasiattha hongsuaksak hi. Sila bang a ki zuakna taktak a omnawnloh sam hangin, sila te dinmun a bang minam tampi leitungah a ki omlai veve a hi hi.
Liverpool khuapi sunga om, Anglican Cathedral in UK gamsungah a golpen a hih ban ah Leitung ah om Cathedral te lak ah a golpenpen ngana a hi hi. Europe gamsung khuate lak ah Africa mite leh Chinesete a ten masak penpen na mun ahi hi. 1886 kum in Liverpool in sikkhau kisatna zang thei ta a, the first ever Atlantic telegraph in Liverpool ki ci hi. Liverpool Football Club minthang vangvang hi. Liverpool Football Club minthan diakna in, tua Club sunga kimawl te sungah ki deidanna (mivom, mikang) om kilkello in mite siamna tungtawn (personality) ki en zaw a hihman in UK gamsung bek hilo in EU gamsung na ngawn ah tamveipi Champions of Europeon cihna ngah zelzel uh hi.
*July 4, Liverpool - Birmingham
July 4 ni in Liverpool pan in Birmingham lam zuan in ka pai hi. Birmingham khuapi Coach Statation ah Sia Thawng Khaw Kai (U Kaipi) in hong dawn a, amau inn ah zan khat ka giak hi. Birmingham ka tunni nitak khuazinma in Sia Kaipi in Birmingham University sungah hong vakpih kawikawi a, theihtuak leh ciapteh tuak thu manpha tampi hong muam hi. University kilam zia, department khenzia te a kipan theihtuak thu tampite hong gen hi.
* July 5, Birmingham - Oxford
July 5 ni in Birmingham pan in Oxford zuan in Oxford ah zan 3 sung Rev. Dr. Gin Khan Khual te inn ah ka tam hi. Sepding bawlding tampi om kawmkal ah, Sianu Huai Man Cing (Manneu) in Oxford khuasungah hong vakpih kawikawi hi. Oxford Univeristy ah sangkah theihna dingin thubaih hilo a, admission ngahding na ngawn thubaih ahih lohna hong kigen kaza ngei hi. Tua ahihman in Oxford University sunga Sianu Manneu M.Th ngahna sang ka muh kal ding ngaklah in ka om a, tua sungah India gam sangmang William Carey asihlaitak a, a lupna na om sawnsawn a hihman in hampha kisa in, lungtai ka kisa hi. Pasian tung lungdam ka ko hi. Oxford ka tamsung July 7, 2011 ni in Pa Dal Kim Mang (Dalkim) & Nu Vung Hau Cing (Cingngek) te’n anne dingin hongsam uh a, amau innkuan tawh zong hunnuam ka ngah theihman in hampha ka kisa hi.
*July 8-13, London
July 8 ni in Oxford pan in London zuan in ka pai hi. London a om Coach Station ah Zomi Innkuan UK Secretary a hi Tg. Cin Sian Dal leh Tg. Zam Lian Khup in hong dawn uh a, buaina omhetlo in ka zintunna ding Pa Dong Khan Mang & Nu Vung Lawh Cing te’ inn nuamtak in ka tung thei hi.
*July 9, London Greenwich Hawhna:
Nidang Kawlgam kumpi sangah kakah lai in London khuapi sunga om Greenwich thu ka sin kha ngei hi. GMT = Greenwich Mean Time ki ci pen Zulu Time zong ki ci hi. Longitude 0° 0' 0" hi a, London khuapi sungah om hi. July 9 ni in ka zintunna Pa Dong Khan Mang leh a tapa Muanpi tawh Greenwich ending in ka pai uh hi. Gam tuamtuam pan in tourist tampite zong tualai mun endingin khuaipi vaitung mahmah bangin om hehu uh hi. Muhtuak leh ettuak pawl khat ka etkhit uh ciangin innlam zuan in ka ciah uh a, a nitak ciangin Zomi Innkuan UK President a hi Pa Felix Nang Suan Lian te’ inn ah nitak an ka ne uh hi.
*July 10, London
July 10 ni in London Zomi Church te in nipi ni Biakpiak kikhopna ah hun hong zangsak uh a, hampha ka kisa hi. A nuntakna sung uhah, mite simmawhna, kona leh haksat gentheihna tampi tuakta leh lungkia hetlo in a kalsuan teitei leitung mi minthang, Winston Churchill, Bill Clinton leh Matshushita te’ thute lungngai kawm in Pasian thu leh Lungsim ngaihsutna a thupit ziate hih theih bangin gen in sermon piakna ka nei thei hi. Nipi kikhop man ciangin ka ki lamet ngamloh ZOMI INNKUAN UK te in tutpihna, holim pihna hong neihpih bek hilo in, nitak ankuang umpihna Zomi Innkuan UK mintawh hong nei uh hi. Khangmasa te in Va-ak tang ding Vaphual tang a cih bang dan keek khat in UK gamsungah va-ak tangding kimlai, vaphual hong tangsak Zomi Innkuan UK te tungah lungdamna ki gen theilo hi. Nitak annek khitciangin ama inn ah giak dingin Tg. Zam Lian Khup (Khuppi) in hong la hi. Pa Dongh Za Hau (Dongbawi) te’n hong sam uh a, tawmvei sung amau in ah ki muh khopna, holimna ka nei thei uh hi. U Dongbawi pen thugensiam, ciamnuih siam mi khat ahihman in, thugen ding leh ciamnuih gending thei a, maitaisa, nui hieuhiausa in inn lam hong zuansak hi.
*July 11, London
July 11 ni in Zomi Innkuan UK Secretary Tg. Cin Sian Dal leh Tg. Zam Lian Khup te in London khuasung a, muhloh, etloh a phamawh muntuamtuam ah hongpai pih uh hi. Munthupi, muntuamtuam hongpaipihnate uh sungpan in, St. Paul Church, tu nungdiak mah a, kiteng thak William leh Kate te mopawi bawlna Biakinnpi, England Kumpinu omna innpi, London Parliament House, a kiphasak, a kilian sak Europe ah ‘Kei’ hi ing ci in gualtung a ki tuangsak a hi, Napoleon, tua bang a kiphasak Napoleon a mankhiapa General Nelson statue zong ka mukha hi. Nidang lai General Nelson in amat khakma in French galkap mang Napoleon in,,There is no impossibility in my dictionary’’. Hih theilo cih kammal kei ma ii Dictionary sungah omlo hi ci hi. A hi zongin English General Nelson in Germany gam Hamburg khuapi sunga luang Elba gunpi sungah Napoleon na hingmat kha mikmek hi. Napoleon a kimat khitciang in St. Helen tuikulh kipuak hi. Tua ciangin Napoleon in a kampau khat hong laih kik hi. ,, Able was I ere I saw elba’’. Elba gun ka tunma, ka muhma, General Nelson in hong matmasiah na khempeuh a hih theipa hi mah hiveng maw ci hi.
Muhtuak, theihtuak teng hong etpih, genpihkhit uh ciangin hong vakpih a hi Lawm Dal leh Khupi te in Buffet ante hong nekpih uh hi. A nitak ciangin nitak an neding hong kisapna Sia Go Sum Piang & Nu Niang Khawm Huai te innlam zuan in ka pai uh hi. Tua nitak in innkuan thum ( Sia Go Sum Piang te Innkuan, Sia Pau Sian Muang te innkuan leh Sianu Dim Ngaih Lian @ Lianu) in nitak an hongnek pih uh hi. Annek khit ciangin Biakpiak kikhopna limcitak in ka zang thei uh hi.
*July 12, London
Liverpool ah ka omlai in, lai hongkhak in London nongpai ciangin ki muh ding, hunpha ngahkhop ding ci in a lunggulhna thu The Revd Canon David T Haokip, M.Div. D.D, Vicar (Senior Minister), St George’s Parish Church (East Ham) London, in hong genna om bang mah in July 12 ni in holim khopna hunpha ka ngah thei a, hampha ka kisa hi. Dr. David Haokip a hih leh mikang, mivom, misan pawlpi mite lak ah tuucing nasep a seem dingin Pasian hong zatsak Zomi Pastor khat a hi hi. Sunsung teng muhtuak, ettuak pawl khat ka en uh hi. Pa Mang Khup Khai (Thomas Khai) & Nu Dim Ai Cing (Cicing) te’n nitak anne ding hongsam uh a, nitak annekna leh biakpiak ki khopnate nuamtak in ka zang khawm thei uh hi.
*July 13, London
Zingsang in Dr. Pau Khan Mung & Nu Cing Khawm Kim(Kimnu) te innkuan tawh ki muhna leh Breakfast neihkhopna hunpha ka ngah thei hi. Tua lai mun ah Dr. Langh Lam Thang te‘ pata leh Tg. Sian Mun Khai tawh zong ka ki mu thei hi. Cikmah hun a kimu ngeinailo ka hih hang un, ki muh tung phet in hong inntek bawl, lawmbawl theipah lian uh a, ki hona leh kam kikupnate ah nuam kasa hi. Holimna hunpha ka ngah khitciangin, zingan ne ding a hong kisapna Pa Suan Khan Thang (Suantawng) & Nu Ning Ngaih Lun (Lunnu) te inn lam zuan in ka pai uh hi. Innkuan a ding thungetna hunbawlna te nuamtak kaman nung un zingan ne in, tua khit ciangin ka zintunna Pa Dong Khan Mang & Nu Vung Lawh Cing te inn lam ka zuanta hi.
*July 13, London – Hamburg
Nitak lam nai 2 pawl a kipan in London pan in Gatwick Airport lam zuan in a pai ding ka hita hi. Ka zintunna inntekpa ahi Pa Dong Khan Mang, Pa Mang Khup Khai & Nu Dim Ai Cing te’ nupa in U Dongmang mawtaw tawh London pan in Gatwick Airport ciang dong hong khasuak vingveng uh a, vaiteng ka man khitciangin tawmveisung tutkhopna, photo kilakna in ka zat nungun ,, Mangpha Maw’’, ci in khut kivan in a ki khending ka hita uh a, amau London lam hong zuatsan in ken Hamburg lam ka zuatsanta hi.
*LUNGDAM KOHNA
UK gamsung ka zinna sungah mikhual hongbangsak hetlo in inn leh lo ah nuamtak in hong tungsak, zin hongdo, annek tuidawn hongpia, sum le paai leh itna hong lak Zomi u leh nau nu leh pa te khempeuh tungah lungdamna lianpi kong ko hi. Bek thamlo in Oxford ka omsung mawtaw nuamtak in hong zangsak Rev. Dr. Gin Khan Khual te innkuan, London khuapi sungah khebang a ka zat a mawtaw uh tawh a sun a zan, a zin a vak ci lo in hong paipih, ka hawh ka ciahna peuh ah hong kha, hong puak den, Muanpipa’ Pa Dong Khan Mang te innkuan tungah zong kam leh muk a ki gentheilo, ki genzolo ding lungdamna lianpi ka nei hi. Tua teng ban ah UK gamsungah va-ak tangding kimlai, vaphual hong tangsak, Zomi Innkuan UK te tungah ka lungdamna leh ka kipahna thu ka gen phapha nuam hi. Nong bawl uh thuphate kong thukkik zawhloh hangin Pasian in hong thukkiksak in Ama hoihna a thak a thak a namuhna uh ahi ding kong thungetsakna leh deihsakna a hi hi.
*THUKHUPNA
Hi bang thuteng ka ngaihsutsut ciangin, leitungah gamzawng pen Kawlgam, Kawlgam sungpan in Chin State (Zogam) a zawngpen in UNDP te in ciamteh uh himah ta leh, khatvei a suak kik thei ding hi in teel thei hi leng, Zogam ah ka suak kik nuam a, Zomi mah in ka piang kik nuam hi. Zomi a hong bawl Pasian, Zogam a hongpiang sak Pasian min ka phat hi.
CSKhai
Ph.D (Theol) Student
Missionsakedemie an der
Universität Hamburg
Rupertistraße 67
22609 Hamburg
Germany
June 29, 2011 – July 13, 2011
June 29, Hamburg - Oxford
June 29 ni in Hamburg pan in easyjet tawh London-Gatwick Airport ka tung hi. Tua laipan in Rev. Dr. Gin Khan Khual te omna Oxford zuan in ka pai hi. Sianu Huai Man Cing, Mrs. Dr. Gin Khan Khual leh Tg. Lian Than Tuang in hong dawn uh hi. Oxford ah tuazan ka giak hi.
June 30, Oxford - Liverpool
June 30 ni in Oxford pan in Liverpool zuan in Bus tawh ka pai hi. June 30 – July 4 ciang Liverpool ah Conference nuamtak in ka kah thei hi.
*Liverpool Tangthu Atom in Simpakna
Tang thusiamte in a genna uhah AD Kumzalom 1 lai in ngabengmi pawlkhat in Mersey gunpang ah khuasa in teng uh hi. Mersey gun in England nitumna saklam a om gun khat hi a, Km 113 bang a sau khat a hi hi. AD kumzalom 1 hunlai in Liverpool in ki thei lo a, Liuerpul or Lifer Pol ci in kisam hi. Liuerpul a khiatna in buantawh kidim luineu a cihnopna hi ki ci hi. AD 1190 khitciangin Liuerpul ki ci nawnlo in Liverpool ci in kisam/kilo ta hi, ci uh hi.
Kumzalom 18 takciangin Liverpool khuapi hong minthang mahmahta hi. Leitung sumzuak, sumleina phualpi hongsuak ta hi. A minthan diakna in sila zuakna phualpi hong suaka, tua hangin Liverpool khanpi in hong khangto hi ki ci hi. Liverpool tembaw te in Africa gam a om silate pua in USA gam ah zuakpi in zuak uh hi. Liverpool a om Sila kizuakna museum te in a lipkhaphuai museum hi ci in ka ngaihsun phial hi. Tu hunciangin tangthu a hihhangin, a hunlaitak a, a thuakkha sila te’ a ding ka ngaihsutsak ciangin, ka nehno tha leh ka khasiattha hongsuaksak hi. Sila bang a ki zuakna taktak a omnawnloh sam hangin, sila te dinmun a bang minam tampi leitungah a ki omlai veve a hi hi.
Liverpool khuapi sunga om, Anglican Cathedral in UK gamsungah a golpen a hih ban ah Leitung ah om Cathedral te lak ah a golpenpen ngana a hi hi. Europe gamsung khuate lak ah Africa mite leh Chinesete a ten masak penpen na mun ahi hi. 1886 kum in Liverpool in sikkhau kisatna zang thei ta a, the first ever Atlantic telegraph in Liverpool ki ci hi. Liverpool Football Club minthang vangvang hi. Liverpool Football Club minthan diakna in, tua Club sunga kimawl te sungah ki deidanna (mivom, mikang) om kilkello in mite siamna tungtawn (personality) ki en zaw a hihman in UK gamsung bek hilo in EU gamsung na ngawn ah tamveipi Champions of Europeon cihna ngah zelzel uh hi.
*July 4, Liverpool - Birmingham
July 4 ni in Liverpool pan in Birmingham lam zuan in ka pai hi. Birmingham khuapi Coach Statation ah Sia Thawng Khaw Kai (U Kaipi) in hong dawn a, amau inn ah zan khat ka giak hi. Birmingham ka tunni nitak khuazinma in Sia Kaipi in Birmingham University sungah hong vakpih kawikawi a, theihtuak leh ciapteh tuak thu manpha tampi hong muam hi. University kilam zia, department khenzia te a kipan theihtuak thu tampite hong gen hi.
* July 5, Birmingham - Oxford
July 5 ni in Birmingham pan in Oxford zuan in Oxford ah zan 3 sung Rev. Dr. Gin Khan Khual te inn ah ka tam hi. Sepding bawlding tampi om kawmkal ah, Sianu Huai Man Cing (Manneu) in Oxford khuasungah hong vakpih kawikawi hi. Oxford Univeristy ah sangkah theihna dingin thubaih hilo a, admission ngahding na ngawn thubaih ahih lohna hong kigen kaza ngei hi. Tua ahihman in Oxford University sunga Sianu Manneu M.Th ngahna sang ka muh kal ding ngaklah in ka om a, tua sungah India gam sangmang William Carey asihlaitak a, a lupna na om sawnsawn a hihman in hampha kisa in, lungtai ka kisa hi. Pasian tung lungdam ka ko hi. Oxford ka tamsung July 7, 2011 ni in Pa Dal Kim Mang (Dalkim) & Nu Vung Hau Cing (Cingngek) te’n anne dingin hongsam uh a, amau innkuan tawh zong hunnuam ka ngah theihman in hampha ka kisa hi.
*July 8-13, London
July 8 ni in Oxford pan in London zuan in ka pai hi. London a om Coach Station ah Zomi Innkuan UK Secretary a hi Tg. Cin Sian Dal leh Tg. Zam Lian Khup in hong dawn uh a, buaina omhetlo in ka zintunna ding Pa Dong Khan Mang & Nu Vung Lawh Cing te’ inn nuamtak in ka tung thei hi.
*July 9, London Greenwich Hawhna:
Nidang Kawlgam kumpi sangah kakah lai in London khuapi sunga om Greenwich thu ka sin kha ngei hi. GMT = Greenwich Mean Time ki ci pen Zulu Time zong ki ci hi. Longitude 0° 0' 0" hi a, London khuapi sungah om hi. July 9 ni in ka zintunna Pa Dong Khan Mang leh a tapa Muanpi tawh Greenwich ending in ka pai uh hi. Gam tuamtuam pan in tourist tampite zong tualai mun endingin khuaipi vaitung mahmah bangin om hehu uh hi. Muhtuak leh ettuak pawl khat ka etkhit uh ciangin innlam zuan in ka ciah uh a, a nitak ciangin Zomi Innkuan UK President a hi Pa Felix Nang Suan Lian te’ inn ah nitak an ka ne uh hi.
*July 10, London
July 10 ni in London Zomi Church te in nipi ni Biakpiak kikhopna ah hun hong zangsak uh a, hampha ka kisa hi. A nuntakna sung uhah, mite simmawhna, kona leh haksat gentheihna tampi tuakta leh lungkia hetlo in a kalsuan teitei leitung mi minthang, Winston Churchill, Bill Clinton leh Matshushita te’ thute lungngai kawm in Pasian thu leh Lungsim ngaihsutna a thupit ziate hih theih bangin gen in sermon piakna ka nei thei hi. Nipi kikhop man ciangin ka ki lamet ngamloh ZOMI INNKUAN UK te in tutpihna, holim pihna hong neihpih bek hilo in, nitak ankuang umpihna Zomi Innkuan UK mintawh hong nei uh hi. Khangmasa te in Va-ak tang ding Vaphual tang a cih bang dan keek khat in UK gamsungah va-ak tangding kimlai, vaphual hong tangsak Zomi Innkuan UK te tungah lungdamna ki gen theilo hi. Nitak annek khitciangin ama inn ah giak dingin Tg. Zam Lian Khup (Khuppi) in hong la hi. Pa Dongh Za Hau (Dongbawi) te’n hong sam uh a, tawmvei sung amau in ah ki muh khopna, holimna ka nei thei uh hi. U Dongbawi pen thugensiam, ciamnuih siam mi khat ahihman in, thugen ding leh ciamnuih gending thei a, maitaisa, nui hieuhiausa in inn lam hong zuansak hi.
*July 11, London
July 11 ni in Zomi Innkuan UK Secretary Tg. Cin Sian Dal leh Tg. Zam Lian Khup te in London khuasung a, muhloh, etloh a phamawh muntuamtuam ah hongpai pih uh hi. Munthupi, muntuamtuam hongpaipihnate uh sungpan in, St. Paul Church, tu nungdiak mah a, kiteng thak William leh Kate te mopawi bawlna Biakinnpi, England Kumpinu omna innpi, London Parliament House, a kiphasak, a kilian sak Europe ah ‘Kei’ hi ing ci in gualtung a ki tuangsak a hi, Napoleon, tua bang a kiphasak Napoleon a mankhiapa General Nelson statue zong ka mukha hi. Nidang lai General Nelson in amat khakma in French galkap mang Napoleon in,,There is no impossibility in my dictionary’’. Hih theilo cih kammal kei ma ii Dictionary sungah omlo hi ci hi. A hi zongin English General Nelson in Germany gam Hamburg khuapi sunga luang Elba gunpi sungah Napoleon na hingmat kha mikmek hi. Napoleon a kimat khitciang in St. Helen tuikulh kipuak hi. Tua ciangin Napoleon in a kampau khat hong laih kik hi. ,, Able was I ere I saw elba’’. Elba gun ka tunma, ka muhma, General Nelson in hong matmasiah na khempeuh a hih theipa hi mah hiveng maw ci hi.
Muhtuak, theihtuak teng hong etpih, genpihkhit uh ciangin hong vakpih a hi Lawm Dal leh Khupi te in Buffet ante hong nekpih uh hi. A nitak ciangin nitak an neding hong kisapna Sia Go Sum Piang & Nu Niang Khawm Huai te innlam zuan in ka pai uh hi. Tua nitak in innkuan thum ( Sia Go Sum Piang te Innkuan, Sia Pau Sian Muang te innkuan leh Sianu Dim Ngaih Lian @ Lianu) in nitak an hongnek pih uh hi. Annek khit ciangin Biakpiak kikhopna limcitak in ka zang thei uh hi.
*July 12, London
Liverpool ah ka omlai in, lai hongkhak in London nongpai ciangin ki muh ding, hunpha ngahkhop ding ci in a lunggulhna thu The Revd Canon David T Haokip, M.Div. D.D, Vicar (Senior Minister), St George’s Parish Church (East Ham) London, in hong genna om bang mah in July 12 ni in holim khopna hunpha ka ngah thei a, hampha ka kisa hi. Dr. David Haokip a hih leh mikang, mivom, misan pawlpi mite lak ah tuucing nasep a seem dingin Pasian hong zatsak Zomi Pastor khat a hi hi. Sunsung teng muhtuak, ettuak pawl khat ka en uh hi. Pa Mang Khup Khai (Thomas Khai) & Nu Dim Ai Cing (Cicing) te’n nitak anne ding hongsam uh a, nitak annekna leh biakpiak ki khopnate nuamtak in ka zang khawm thei uh hi.
*July 13, London
Zingsang in Dr. Pau Khan Mung & Nu Cing Khawm Kim(Kimnu) te innkuan tawh ki muhna leh Breakfast neihkhopna hunpha ka ngah thei hi. Tua lai mun ah Dr. Langh Lam Thang te‘ pata leh Tg. Sian Mun Khai tawh zong ka ki mu thei hi. Cikmah hun a kimu ngeinailo ka hih hang un, ki muh tung phet in hong inntek bawl, lawmbawl theipah lian uh a, ki hona leh kam kikupnate ah nuam kasa hi. Holimna hunpha ka ngah khitciangin, zingan ne ding a hong kisapna Pa Suan Khan Thang (Suantawng) & Nu Ning Ngaih Lun (Lunnu) te inn lam zuan in ka pai uh hi. Innkuan a ding thungetna hunbawlna te nuamtak kaman nung un zingan ne in, tua khit ciangin ka zintunna Pa Dong Khan Mang & Nu Vung Lawh Cing te inn lam ka zuanta hi.
*July 13, London – Hamburg
Nitak lam nai 2 pawl a kipan in London pan in Gatwick Airport lam zuan in a pai ding ka hita hi. Ka zintunna inntekpa ahi Pa Dong Khan Mang, Pa Mang Khup Khai & Nu Dim Ai Cing te’ nupa in U Dongmang mawtaw tawh London pan in Gatwick Airport ciang dong hong khasuak vingveng uh a, vaiteng ka man khitciangin tawmveisung tutkhopna, photo kilakna in ka zat nungun ,, Mangpha Maw’’, ci in khut kivan in a ki khending ka hita uh a, amau London lam hong zuatsan in ken Hamburg lam ka zuatsanta hi.
*LUNGDAM KOHNA
UK gamsung ka zinna sungah mikhual hongbangsak hetlo in inn leh lo ah nuamtak in hong tungsak, zin hongdo, annek tuidawn hongpia, sum le paai leh itna hong lak Zomi u leh nau nu leh pa te khempeuh tungah lungdamna lianpi kong ko hi. Bek thamlo in Oxford ka omsung mawtaw nuamtak in hong zangsak Rev. Dr. Gin Khan Khual te innkuan, London khuapi sungah khebang a ka zat a mawtaw uh tawh a sun a zan, a zin a vak ci lo in hong paipih, ka hawh ka ciahna peuh ah hong kha, hong puak den, Muanpipa’ Pa Dong Khan Mang te innkuan tungah zong kam leh muk a ki gentheilo, ki genzolo ding lungdamna lianpi ka nei hi. Tua teng ban ah UK gamsungah va-ak tangding kimlai, vaphual hong tangsak, Zomi Innkuan UK te tungah ka lungdamna leh ka kipahna thu ka gen phapha nuam hi. Nong bawl uh thuphate kong thukkik zawhloh hangin Pasian in hong thukkiksak in Ama hoihna a thak a thak a namuhna uh ahi ding kong thungetsakna leh deihsakna a hi hi.
*THUKHUPNA
Hi bang thuteng ka ngaihsutsut ciangin, leitungah gamzawng pen Kawlgam, Kawlgam sungpan in Chin State (Zogam) a zawngpen in UNDP te in ciamteh uh himah ta leh, khatvei a suak kik thei ding hi in teel thei hi leng, Zogam ah ka suak kik nuam a, Zomi mah in ka piang kik nuam hi. Zomi a hong bawl Pasian, Zogam a hongpiang sak Pasian min ka phat hi.
CSKhai
Ph.D (Theol) Student
Missionsakedemie an der
Universität Hamburg
Rupertistraße 67
22609 Hamburg
Germany
Thursday, July 14, 2011
#ZBC Tangthu;
ZBC piankhiatna: 1899 in Carsonte Zogam hong tung a, 1953 kum in ZBC piang hi. 1948 kum a piang HBA, FBA, leh TBA kigawm ZBC kici ahi hi. Hih bangin Association thum a pian ma in Zogam bup a om Baptist Pawlpi khempeuh “All Chin-Hills Baptist Association” kici hi. 1919-1938 ciang Cope topa vaihawm “Tedim Kam Thu kizakna lai” zong “Chin Hills News” kici hi. 1940 kiim India gam sanggamte in zong “Mizo” a kicih hun pawl a kipan in “Chin” sangin “Zo” tawh kiminlawh ding ngaihsutna hong laang hi. Rev ST Hau Go US pan hong ciah ciangin Zogam pawlpite dinmun sangmangte in hong puahphat nop hun tawh kituak a, HBA, FBA lah TBA teng kipawlna khat neih ding hong gel uh hi. Tua vaihawmna a tangtun na dingin ZBC hong piang hi. Mi pawlkhatte in Sia Hau Go makaih ahih manin “Zomi” min a pua hi ci in mawhsak uh hi. Hih hun lai pek a kipan in min thu bek hi lo a, sum thu leh a dangdang ah zong khat le khat kigimneihna kinopmawhna khaici kipanpan khin hi.
CCOC kipatma ciang: Sangmang Johnson bangin zong “Chin” mah ci viuveu hi leh kilawm hi. ZBC makaihna nuai ah Lai Siangtho sang kiphuan a, Zomi Baptist Bible School kici pen a masa pen certificate piak ding ciangin (1959)alaidal tungah “Chin Baptist Bible School” ci in Johnson in gel hi. Rev Kam Khaw Thang in nasia tak in thalnial ngei hi. Zomi te a phualphual ah biakna lam i kimakaihzia kibang lo hi. Falam gam Khalkha gam ah Pasian leh Pasian nasemte zahtakbawl in thupisim uh a, Tedim gam ah Pasian nasemte pen kithupisim khollo in maineu uh hi. Tua ahih amnin mipil misiam a khangmasasa in Pasian nasep ding sangin kumpi nasep ding sumzon ding hanciam zaw uh hi. I lawm dangte in Tan 10 ong, BA, B.Sc ngahte mah biakna lam ah na kipia uh a, Zogam ki makaihna ah dinmun kician hong nei hi.
1980 masiah ciangciang Tedim mite lak ah Tan 10 ong leh Graduate khin sa Lai Siangtho sang kah tawm mahmah a, a om sunsun ZBC, MBC, MCC dongah na kihel uh hi. Tedim mite in makai haksatna (Leadership crisis) phukha hi hang. Tua kawmkal ah TBA sung pan ZBA leh SRBA inntuan hi. Tuiphum pawlpi nusia in Thang Za Kam, EBC, AG, UPC … te piang hi. Hih bang a minam sung kitapzan ngiingei nate ah thudam leh thunamtui tawh kikhen liailiai na om khol hi. Thang Za Kam pawlpi tawh kikhen ding lai in ZBC pan a lemtuah ding hong pai makaite in “No Tedimte na haksatna uh pen Surgical method na zat luat man uh hi” hong ci kici hi. Nengno a na khat kheisuk ding a ling lakhia ding cih lungpuak nei hi hang.
CCOC pan 1995 ciang: 1983 ciangin CCOC hong piang hi. CCOC min ngiat pen “Chin” min dinpihna khat in kimu hi. Ahih hangin Tedim lamte in nasia takin mapang a, CCOC ading in a simasa Cin Khaw Thawn Tedim mite mah ahi hi. Asi 7 lak ah 5 in Tedim mite hi. Piakkhiatna ah zong a hanciampente hi. Hih bang hun laitak in ZBC makaihna nuai ah sumzat zia, makaihzia a kipan thu tuamtuam ah Tedim mi makaite teltheihloh thu, mawhsakna, etkhialhna hong khang semsem hi. Hih hun sung mah in ZBC structure et phat kikna ding nakpi tak in ZBC EC ciangah kikum den uh hi. Khalkha lamte in ZBC pan paikhiat ding hanciam ngei hi. ZBC mahmah MBC tawh kizom lo in BWA tawh kizop ding ciang makaite ngaihsutna thusim ah om ngei hi. Ni khat ni ciang kihen kul veve ding ahih ciangin “kampau-language” bulphuh a kikhen zaw ding maw “gam le lei-geography” bulphuh a kikhen zaw ding cih pen thulu lianpi hong suak a, a tawp ma ah ZBC Trienial in a khensat ding ciang tun uh hi.
1995 Khuasak thupiang Khuasak ah 1995 kum in ZBC Trienial tung a, tua sung ah ZBC pen khang tawntung kikhen lo ding cih vekpi lungkim in khensat uhhi. Tua thu khensatna khit ciangin “kitelna” om hi. ZBC GS dingin Rev. Dr. Chum Awi a ki norminate khinsa ahi hi. Tedim lamte ngaihsut na ah tutung pen ei Tedim lamte GS sep hun ahih manin GS post hong piak uh leh ZBC tawh kipawl lai ding, hong piak kei uh leh ZBC pan paikhia ding cih vaihawmna tawh England a sangkah kim lai Rev. Thawng Khan Cin kisam a, GS kidemsak hi. Kilel hi. (ZBC GS ding a kitel Rev. Dr Chum Awi in kum khat zong sem manlo in gamdangah hong zinsan a, KVBA GS ding a kitel Rev. Tuang Khan Kap in vaihaksapi sung GS sem hi.)GS a kingah loh ciangin Khuasak khua ZBC Trienial kikhoppi sung mah ah Tedim lam teng kituam kup pah uh a, ZBC pan paikhaitna ding vaihawm uh hi.
Tuate sung ah TBA, TTBA, KZBA, TVBA, ZBA teng kihela, SRBA in a mau leitang tung a thu kivaihawm laitak ahih na hang tawh kikhen ding thu pompih zolo uh hi. ZBA te a sawt lo in ZBC mah ah kileh kik uh hi. TBA tangmite inn a tun kik uh ciangin mipi lungkim lo ahih manin a pai khiate lah pawm nawn lo, ZBC ah lah ciah kik lo in tangdin uh hi. A paikhia te in “ZBC sung sum leh paaizat na ah hong muang zo kei ung” cih siksan bulpi in nei uh hi. Hih thu teng a pian ciangin ZBC in commission a dawldawl seh in haksatnate lem napi 1998 kumthum cin kik dong kigawm kik ding ciang tun zolo hi. A paikhia te in ZBCM min pua uh a, Kawlpi ah kiphual uh hi. ZBC tung ah inntuan nang thu dam tawh a nget uh hangin lawhcing lo hi. ZBC in a paikhia te kiang ah vok go in a khaam kawikawi hangin zong a phattuamna om nawn lo hi. Tua kawmkal ah Tedim mi sung (a diakdiak in TBA sung ah) ‘C’ leh ‘M’ thu hangin zum kong mang kong kitun, u leh nau ki nopmawh, sisan naisan luanna pianghi.
TBA in thudot (Patron) dingin a seh uh Rev. Dr. Pau Khan En, Rev. Dr Kam Khaw Thang, Rev. Dr. Do Sian Thang leh Rev. Smith Ngul Za Thawng te tawh kimuh na zong om zelzel hi. Tedim kampau sia khempeuhh kimuhkhopna zong kibawl hi. ZCLS makaihna tawh consultation zong kisam hi. Ahih hangin thudot te in “ZBC ah ciah kik ding” hi kinken a, ZBCM makaite in “Ciahkik lo ding mainawt ding” hi den hi. Tua bangin TTBA, TVBA, leh KZBA in ZBCM mintawh “ngal hapaksa tum kik kei” ci in mainawt suak uh hi. TBA tangdin gige hi. TBA sung pan in Mualbeem khawk te in TAB ci in Association thak kipan uh a 1999 Trienial ah ZBC tawh kizom uh hi. 1998 Trienial khit ZBC triennial in MBC ah hih thu haksa a puak toh dingin a kigen hangin EC leh ap kik hi. 1999 kum ciangin MBC tun pan uh hi. MBC GS pen Rev. Saw Mar Gay Gyi leh Rev. Simon Pau Khan En hong kilaih hun tawh kituak hi. Sia Enno makaihna tawh MBC thuhaksa lemtuah pawl in Khamtung gam ah hong kuan uh hi.
ZBCM tawh bangmah vaihawm kha nawnlo uh hi. TBA bulphuh deuh uh ahih mah bangin TBA in zong “ZBCM pai ding lah lung kim khin zo kei ung. ZBC ciah kik ding lah lungkim khin zo kei ung, MBC nuai ah Baptist innkuan sun pan lah taikhia het kei nung” a cih ciangin MBC in TBA mailam ding ngaihsutsak hi. MBC, TBA leh ZBC makaite kimu uh a, TBA mailam ding a gel na uh a (1) TBA pen Association 3 kisuah ding a, Convention in a din theih nang kithawi ding. (2) Tua hun sung ZBC ah kipawlna sum khia ding a, ZBC kum 50 cin zong bawl khawm ding. (3) ZBC in zong TBA mailam ding a hoih pen in vaihawmsak ding (4) hi bang laklawh hun sung MBC in TBA akisam bangin vaan ding cih ahi hi. Hih vaihawm na mah bangin MBC in TBC a van zawhzah in van hi.
TBA zong Association thum kisuah a (1) Northern Tedim Baptist Association, Tedim (central) Baptist Association leh Southern Tedim Baptist Association kici hi. Tua teng ki gawm leuleu in Tedim Baptist Convention dingin vaihawm (form-up) uh hi. Hih thu 2001 ZBC Trienial Hnaring ah kigen hi. MBC pan Sia Enno leh Sia Authur Kolay, leh TBA makaite zong hong pai hi. ZBC triennial delegate in TBA te convention a suah theih nang MBC tungah puaktoh dingin lungkimna pia zo lo hi. Tua bangin dinmun a kisawn toto pen 2003 ZBC EC in ZBC kum 50 cin Jubilee tawh kituak in thukimpih na a pia ahi hi. Mai lam ah TBC pen MBC in a kipsak nang ZBC in thukimpih ta hi.
Hih pen MBC kalsuanzia lam man a tawn ahi hi. MBC in a pia taktak diam cih om lai hi. Ol no tak in piaziau lel thei ding a, zong pialo thei ek ding hi. Banghang hiam cih leh ei phut bang buaina Shan gam Kachin gamte ah om kawikawi a, MBC in aktui kitam ding bang a a dop kingkiang laitak” ahi hi. Tua ban ah MBC Kumnih cin khawmpi bek in Convention kipsakna a pia thei ding hi a, tu kum January kha sung Myitkyina khua ah tua khawmpi kibawl ahih manin tu zawh kum 2 sung sawt thei lai ding cih lamet om lailai hi. 1953 lai a TBA teng i kipawl khawm thei tam! !948 kum in a piang TBA pen 1953 kum in ZBC a piangsak suangthuthum lak ah khat ahi hi. Kum 50 sung ah convention 3 leh Associaiton 15 a kipha ta suak hi.
1. Tedim Baptist Convention (1) Northern Tedim Baptist Association, (2) Tedim (Central) Baptist Association (3) Southern Tedim Baptist Association 2. Zomi Baptist Convention sung ah (4) Zo Baptist Association piang hi. (5) Siyin Region Baptist Association piang hi. (6) Kalay Valley Baptist Association (7) Tamu Kabaw valley Baptist Association (8) Kuki Baptist Association (9) Tedim Association of Baptist 3. Zomi Baptist Convention of Myanmar sungah (10) Tonzang Township Baptist Association (11) Kalay Zomi Baptist Association (12) Tamu Baptist Association (13) Zanggam Baptist Association (14) Gungal Baptist Association (?) (15) Cikha Baptist Associatioan (?) *(?) nih pen ka thu nung zak hi a, a min bulhdan khawng tel siang lo hiing. Hih Convention thum sung a om Association 15 tengin Zomite khantoh nading leh phattuam na ding vaihawm khop theih nang kipawlna khat i vaihawm zo diam? A phamawh in ngaihsut ding thupi ta hi. A tawp dong nong simsak lungdam ing.
By- Rev. Khoi Lam Thang( B.Th.,B.A.,M.Div.,M.A.,M.Th),
General Secretary of Bible Society of Myanmar
Source: Zozum
ZBC piankhiatna: 1899 in Carsonte Zogam hong tung a, 1953 kum in ZBC piang hi. 1948 kum a piang HBA, FBA, leh TBA kigawm ZBC kici ahi hi. Hih bangin Association thum a pian ma in Zogam bup a om Baptist Pawlpi khempeuh “All Chin-Hills Baptist Association” kici hi. 1919-1938 ciang Cope topa vaihawm “Tedim Kam Thu kizakna lai” zong “Chin Hills News” kici hi. 1940 kiim India gam sanggamte in zong “Mizo” a kicih hun pawl a kipan in “Chin” sangin “Zo” tawh kiminlawh ding ngaihsutna hong laang hi. Rev ST Hau Go US pan hong ciah ciangin Zogam pawlpite dinmun sangmangte in hong puahphat nop hun tawh kituak a, HBA, FBA lah TBA teng kipawlna khat neih ding hong gel uh hi. Tua vaihawmna a tangtun na dingin ZBC hong piang hi. Mi pawlkhatte in Sia Hau Go makaih ahih manin “Zomi” min a pua hi ci in mawhsak uh hi. Hih hun lai pek a kipan in min thu bek hi lo a, sum thu leh a dangdang ah zong khat le khat kigimneihna kinopmawhna khaici kipanpan khin hi.
CCOC kipatma ciang: Sangmang Johnson bangin zong “Chin” mah ci viuveu hi leh kilawm hi. ZBC makaihna nuai ah Lai Siangtho sang kiphuan a, Zomi Baptist Bible School kici pen a masa pen certificate piak ding ciangin (1959)alaidal tungah “Chin Baptist Bible School” ci in Johnson in gel hi. Rev Kam Khaw Thang in nasia tak in thalnial ngei hi. Zomi te a phualphual ah biakna lam i kimakaihzia kibang lo hi. Falam gam Khalkha gam ah Pasian leh Pasian nasemte zahtakbawl in thupisim uh a, Tedim gam ah Pasian nasemte pen kithupisim khollo in maineu uh hi. Tua ahih amnin mipil misiam a khangmasasa in Pasian nasep ding sangin kumpi nasep ding sumzon ding hanciam zaw uh hi. I lawm dangte in Tan 10 ong, BA, B.Sc ngahte mah biakna lam ah na kipia uh a, Zogam ki makaihna ah dinmun kician hong nei hi.
1980 masiah ciangciang Tedim mite lak ah Tan 10 ong leh Graduate khin sa Lai Siangtho sang kah tawm mahmah a, a om sunsun ZBC, MBC, MCC dongah na kihel uh hi. Tedim mite in makai haksatna (Leadership crisis) phukha hi hang. Tua kawmkal ah TBA sung pan ZBA leh SRBA inntuan hi. Tuiphum pawlpi nusia in Thang Za Kam, EBC, AG, UPC … te piang hi. Hih bang a minam sung kitapzan ngiingei nate ah thudam leh thunamtui tawh kikhen liailiai na om khol hi. Thang Za Kam pawlpi tawh kikhen ding lai in ZBC pan a lemtuah ding hong pai makaite in “No Tedimte na haksatna uh pen Surgical method na zat luat man uh hi” hong ci kici hi. Nengno a na khat kheisuk ding a ling lakhia ding cih lungpuak nei hi hang.
CCOC pan 1995 ciang: 1983 ciangin CCOC hong piang hi. CCOC min ngiat pen “Chin” min dinpihna khat in kimu hi. Ahih hangin Tedim lamte in nasia takin mapang a, CCOC ading in a simasa Cin Khaw Thawn Tedim mite mah ahi hi. Asi 7 lak ah 5 in Tedim mite hi. Piakkhiatna ah zong a hanciampente hi. Hih bang hun laitak in ZBC makaihna nuai ah sumzat zia, makaihzia a kipan thu tuamtuam ah Tedim mi makaite teltheihloh thu, mawhsakna, etkhialhna hong khang semsem hi. Hih hun sung mah in ZBC structure et phat kikna ding nakpi tak in ZBC EC ciangah kikum den uh hi. Khalkha lamte in ZBC pan paikhiat ding hanciam ngei hi. ZBC mahmah MBC tawh kizom lo in BWA tawh kizop ding ciang makaite ngaihsutna thusim ah om ngei hi. Ni khat ni ciang kihen kul veve ding ahih ciangin “kampau-language” bulphuh a kikhen zaw ding maw “gam le lei-geography” bulphuh a kikhen zaw ding cih pen thulu lianpi hong suak a, a tawp ma ah ZBC Trienial in a khensat ding ciang tun uh hi.
1995 Khuasak thupiang Khuasak ah 1995 kum in ZBC Trienial tung a, tua sung ah ZBC pen khang tawntung kikhen lo ding cih vekpi lungkim in khensat uhhi. Tua thu khensatna khit ciangin “kitelna” om hi. ZBC GS dingin Rev. Dr. Chum Awi a ki norminate khinsa ahi hi. Tedim lamte ngaihsut na ah tutung pen ei Tedim lamte GS sep hun ahih manin GS post hong piak uh leh ZBC tawh kipawl lai ding, hong piak kei uh leh ZBC pan paikhia ding cih vaihawmna tawh England a sangkah kim lai Rev. Thawng Khan Cin kisam a, GS kidemsak hi. Kilel hi. (ZBC GS ding a kitel Rev. Dr Chum Awi in kum khat zong sem manlo in gamdangah hong zinsan a, KVBA GS ding a kitel Rev. Tuang Khan Kap in vaihaksapi sung GS sem hi.)GS a kingah loh ciangin Khuasak khua ZBC Trienial kikhoppi sung mah ah Tedim lam teng kituam kup pah uh a, ZBC pan paikhaitna ding vaihawm uh hi.
Tuate sung ah TBA, TTBA, KZBA, TVBA, ZBA teng kihela, SRBA in a mau leitang tung a thu kivaihawm laitak ahih na hang tawh kikhen ding thu pompih zolo uh hi. ZBA te a sawt lo in ZBC mah ah kileh kik uh hi. TBA tangmite inn a tun kik uh ciangin mipi lungkim lo ahih manin a pai khiate lah pawm nawn lo, ZBC ah lah ciah kik lo in tangdin uh hi. A paikhia te in “ZBC sung sum leh paaizat na ah hong muang zo kei ung” cih siksan bulpi in nei uh hi. Hih thu teng a pian ciangin ZBC in commission a dawldawl seh in haksatnate lem napi 1998 kumthum cin kik dong kigawm kik ding ciang tun zolo hi. A paikhia te in ZBCM min pua uh a, Kawlpi ah kiphual uh hi. ZBC tung ah inntuan nang thu dam tawh a nget uh hangin lawhcing lo hi. ZBC in a paikhia te kiang ah vok go in a khaam kawikawi hangin zong a phattuamna om nawn lo hi. Tua kawmkal ah Tedim mi sung (a diakdiak in TBA sung ah) ‘C’ leh ‘M’ thu hangin zum kong mang kong kitun, u leh nau ki nopmawh, sisan naisan luanna pianghi.
TBA in thudot (Patron) dingin a seh uh Rev. Dr. Pau Khan En, Rev. Dr Kam Khaw Thang, Rev. Dr. Do Sian Thang leh Rev. Smith Ngul Za Thawng te tawh kimuh na zong om zelzel hi. Tedim kampau sia khempeuhh kimuhkhopna zong kibawl hi. ZCLS makaihna tawh consultation zong kisam hi. Ahih hangin thudot te in “ZBC ah ciah kik ding” hi kinken a, ZBCM makaite in “Ciahkik lo ding mainawt ding” hi den hi. Tua bangin TTBA, TVBA, leh KZBA in ZBCM mintawh “ngal hapaksa tum kik kei” ci in mainawt suak uh hi. TBA tangdin gige hi. TBA sung pan in Mualbeem khawk te in TAB ci in Association thak kipan uh a 1999 Trienial ah ZBC tawh kizom uh hi. 1998 Trienial khit ZBC triennial in MBC ah hih thu haksa a puak toh dingin a kigen hangin EC leh ap kik hi. 1999 kum ciangin MBC tun pan uh hi. MBC GS pen Rev. Saw Mar Gay Gyi leh Rev. Simon Pau Khan En hong kilaih hun tawh kituak hi. Sia Enno makaihna tawh MBC thuhaksa lemtuah pawl in Khamtung gam ah hong kuan uh hi.
ZBCM tawh bangmah vaihawm kha nawnlo uh hi. TBA bulphuh deuh uh ahih mah bangin TBA in zong “ZBCM pai ding lah lung kim khin zo kei ung. ZBC ciah kik ding lah lungkim khin zo kei ung, MBC nuai ah Baptist innkuan sun pan lah taikhia het kei nung” a cih ciangin MBC in TBA mailam ding ngaihsutsak hi. MBC, TBA leh ZBC makaite kimu uh a, TBA mailam ding a gel na uh a (1) TBA pen Association 3 kisuah ding a, Convention in a din theih nang kithawi ding. (2) Tua hun sung ZBC ah kipawlna sum khia ding a, ZBC kum 50 cin zong bawl khawm ding. (3) ZBC in zong TBA mailam ding a hoih pen in vaihawmsak ding (4) hi bang laklawh hun sung MBC in TBA akisam bangin vaan ding cih ahi hi. Hih vaihawm na mah bangin MBC in TBC a van zawhzah in van hi.
TBA zong Association thum kisuah a (1) Northern Tedim Baptist Association, Tedim (central) Baptist Association leh Southern Tedim Baptist Association kici hi. Tua teng ki gawm leuleu in Tedim Baptist Convention dingin vaihawm (form-up) uh hi. Hih thu 2001 ZBC Trienial Hnaring ah kigen hi. MBC pan Sia Enno leh Sia Authur Kolay, leh TBA makaite zong hong pai hi. ZBC triennial delegate in TBA te convention a suah theih nang MBC tungah puaktoh dingin lungkimna pia zo lo hi. Tua bangin dinmun a kisawn toto pen 2003 ZBC EC in ZBC kum 50 cin Jubilee tawh kituak in thukimpih na a pia ahi hi. Mai lam ah TBC pen MBC in a kipsak nang ZBC in thukimpih ta hi.
Hih pen MBC kalsuanzia lam man a tawn ahi hi. MBC in a pia taktak diam cih om lai hi. Ol no tak in piaziau lel thei ding a, zong pialo thei ek ding hi. Banghang hiam cih leh ei phut bang buaina Shan gam Kachin gamte ah om kawikawi a, MBC in aktui kitam ding bang a a dop kingkiang laitak” ahi hi. Tua ban ah MBC Kumnih cin khawmpi bek in Convention kipsakna a pia thei ding hi a, tu kum January kha sung Myitkyina khua ah tua khawmpi kibawl ahih manin tu zawh kum 2 sung sawt thei lai ding cih lamet om lailai hi. 1953 lai a TBA teng i kipawl khawm thei tam! !948 kum in a piang TBA pen 1953 kum in ZBC a piangsak suangthuthum lak ah khat ahi hi. Kum 50 sung ah convention 3 leh Associaiton 15 a kipha ta suak hi.
1. Tedim Baptist Convention (1) Northern Tedim Baptist Association, (2) Tedim (Central) Baptist Association (3) Southern Tedim Baptist Association 2. Zomi Baptist Convention sung ah (4) Zo Baptist Association piang hi. (5) Siyin Region Baptist Association piang hi. (6) Kalay Valley Baptist Association (7) Tamu Kabaw valley Baptist Association (8) Kuki Baptist Association (9) Tedim Association of Baptist 3. Zomi Baptist Convention of Myanmar sungah (10) Tonzang Township Baptist Association (11) Kalay Zomi Baptist Association (12) Tamu Baptist Association (13) Zanggam Baptist Association (14) Gungal Baptist Association (?) (15) Cikha Baptist Associatioan (?) *(?) nih pen ka thu nung zak hi a, a min bulhdan khawng tel siang lo hiing. Hih Convention thum sung a om Association 15 tengin Zomite khantoh nading leh phattuam na ding vaihawm khop theih nang kipawlna khat i vaihawm zo diam? A phamawh in ngaihsut ding thupi ta hi. A tawp dong nong simsak lungdam ing.
By- Rev. Khoi Lam Thang( B.Th.,B.A.,M.Div.,M.A.,M.Th),
General Secretary of Bible Society of Myanmar
Source: Zozum
Wednesday, July 13, 2011
#Topa Jesu hong kum kik cianga thupiang dingte:*
1. Khrist sunga misi sate hong phong kik masa phot ding hi. 1Thes 4:16:17.
2. Ahing lai midikte mitphiat kal lo-in kikhel ding hi. 1Kor 15:52.
3. Hong thokikte leh akikhel midikte in Topa na dawn ding uh hi. Isa 25:9.
4. Mi gilote lau in kap ding uh hi. Mg 6:14-17.
5. Ahinglai migilote Topa hong paina vanglian in sulum ding hi. 2Thes 2:8.
6.Tua hun-a thawhkikna pen, thawhkikna masa kici hi. Mg 20:6.
7. Satan khau kikhih ding hi. Mg 20:1-3.
Topa leh Gupkhiat mite vantung ah kahto ding a, leitung
ahawm in nusia ding uh hi. Kum 1000 sung sawt ding hi. Tua hun sung om zia ding te.
1. Satan pen, mundangah apaikhia thei lo dingin khau kikhihcip phot hi. Mg 20:1-3.
2. Mi gilote misi hicip lai tadih ding uh hi. Mg 20:5.
3. Leitung hawmsuak in meel le thang zong nei lo ding hi. Jer 4:23-26.
4. Midikte in migilote danthuak zah dingin vantung ah thukhen nasem ding uh hi. Mg 20:4.
5. Midikte in dawite danthuak zah ding zongh, khensak ding uh hi. 1Kor 6:2.
Hi thu ih et ciangin leitung ah mi gilote leh Dawite kikop in
hong bawlsiat gawpgawp na te khawng uh, akiciamtehna laite, gupna ngah mite in lem in amaute thu khensak ding ci ahih manin, tu laitaka thumaan zuite in lungduai takin ih thuak zawh tentan ding ut huai pha deuh sak hi. Gentehna, Na zi mi in hong buansak leh, tu in thuk nai lo-in Pasian bang ko lel leteh, tua ni ciangin nangma thu khen suak zaw ding hi. Mg 20:12.
*Kum 1000 abei ciangin thupiang dingte:*
1. Midikte leh khuapi siangtho, thukhen nasep zo ta a, leitung ah hong tuak suk hi. Mg 21:12.
2. Satan tawmvei sung adingin akikhihna pan kikhah kik pak phot ding hi. Mg 20:7.
3. Migilote hong thokik uh a, khuapi siangtho sim dingin hong kiim um uh hi. Mg 20:9.
4. Migilote amau gamtatna ciat tawh kituak in, kihal tum ta ding hi. Mg=20:14.
Hih misite omzia ih gen ciangin sih tawntungna leh hin'
tawntungna zongh theitel dingin hoih hi. LST in hih ih pumpi sihna masa pen, Ihmutna ci bek hi. Ih ut a ih ut kei zong khatve teitei atho kik lai ding, ih hihna hang hi. Kamsangpa Ezekial mangmuhna, alian 37 sung a, thu ih et ciangin, ut taleng, ut ta kei leng, khatvei ciangin hansung pan ahi a, tuipi sung pan, meikangtum te nangawn hi ta leh, pan in, Topa in hong kaikhawm kik dinga, nungta kik ding ih hi hi. Mg 20:13. Tua panin asia-a gamta mite meikuang sungah, apha-a gamta mite pen nuntak tawntungna hong pia ding hi. Jn 5:28-29.
Tawntung nuntakna leh sihna, LST sunga ih muh bang gen ni. Tua alehlam tuak tawntung kimang thute ah, tawntung sihna pen gen masa dih ni. Mg 20:9 sunga, mawh maisakna ngah lote, khuapi siangtho kiim-um a, galdo dinga hong mainawt lai takun, van panin meikuang kiasuk in amaute valhtum hi, ci hi. Vs 14 ah, Tua pen, nih vei na sihna hi a, atawntung sihna, akiphong kik ngei nawn lo ding, sih paisuakna hi, ci hi. Nah 1:9 ah, amaute beisiang dinga, gitlohna peuhmah tho kik ngei nawn lo ding hi, ci hi. Mg 20:12 ah, amaute dan thuakna pen, amau gamtat ciat bang thuak ding uh hi, ci hi.
Mal 4:1 ah, Mi gilote pen meikuang in haltum dinga, azung ahiang dongin kangtum mang ding hi.(Azung-Satan; ahiang-athu zuite) vs 3 ah, tua akangtumte katna meivu te, na khetul uh tawh na sik ding uh hi, ci hi. Tua mei pen, mi pawlkhatte upmawh bangin kuang ngitnget hi leh, ih khe tawh ki tuan ngam lo ding hi. Tua mei in, ahal dingteng akattum khit ciangin mit kik ahihna kimu hi. Isa 47:14 ah, akuan' paisuak cih thadah in, ih khuadam hen la, awi ni ci leng zongh, awikhop ding meilum om nawn lo hi, ci zaw hi. Jude 1:7 ah, Tua meikuang namte tawh Sodam khua leh Gomorra khua zongh na kihal ngei zo a, mite in tua tawntung meikhuang namte omzia ateltheih nading uh etteh ding lim in kikoih hi, ci hi. Tu in, tua Sodom khuapi mun ah, meikuang nawn lo-in, Sii tuipi vuung zaw lai hi. Tawntung meikuang cih pen, mit ngei lo meikuang peuh kici ahih manin, akuang denkeei paisuak cihna hi lo in, tua meikuang namte in ahal ciangin ahal ding khempeuh atummang mateng mit lo cihna leh, ahaltumsa nate pen, piang kik zo ngei nawn lo-in atawntung kimang hi, cihna hi zaw hi. Tua mei tawh kihal mawhneite leh dawite zongh, thokik ngei nawn lo ding, si tawntung ding cih na hi zaw hi.
Ps 37:10,20 ah, Amaute hanciam takin na zong dinga, namu nawn kei ding hi, ci leuleu hi. Bangci zia-a, hanciam taka zong mikmek ding hiam? cihte ngaihsut kul hi. Akihal ding lai uh in, khuasung pan khuapua-a omte thei lai ding, ci hi. Mi gilo ahi ta zongin, na nu na pa khat tua lakah kihel leh, akihal ma in a omna mukha lecin, akihal khit ciangin, "den-a, tua ka muhna hi lai teng hi mah veh aw, aguh neng kia beek a om lai hiam" ci-in na zon' hangin kangtum mang ahih ciangin na mu nawn kei ding hi, acihna hi. Amaute kaat na meivuu na khettul tawh na sik ding hi, ci hi. Obadiah 16 ah, amaute khatvei zongh a om khia ngei lo mah bang kik ding hi, ci hi. Tua manin, 2Pet 2:9 ah, amaute kisiatcip paisuakna ngak in kikhol khol kinken hi, ci hi. Topa in, "Mi gilote, bang hangin si teitei se ding uh hiam? Kiheikhia uh henla, nungta uh hen. Amaute sihna ah ka lungdam kei hi" ci hi. Eze 33:11. Hih mun tawh ih et ciangin, mi pawlkhat te upna Hell meikuang sungah mi gilote, si lah si thei lo, na sa in diang au-au niloh tawntung ding hi, ci-a upna ngiau mawk pen, Satan deihna hi a, Khuavannuai a mikhempeuh in, Pasian pen, agilo pha mahmah, mimawhte akihal ciang banga muhnop sa mai a, akhut sialki in atum niloh ding bang pian in kimu ciat hen la, Pasian pen mudah tek le-uh adeihn hi, ci hi. A tatak in bel, Pasian in, mihing te ih thuaksiat ding hong deih lo a, hong khasiat mahmah in, mawhna lampi pan kihei khia in nungta thei leng, hong deihsak in, alungdam ding ahih na na gen hi.
By,Kimnu/nunu
1. Khrist sunga misi sate hong phong kik masa phot ding hi. 1Thes 4:16:17.
2. Ahing lai midikte mitphiat kal lo-in kikhel ding hi. 1Kor 15:52.
3. Hong thokikte leh akikhel midikte in Topa na dawn ding uh hi. Isa 25:9.
4. Mi gilote lau in kap ding uh hi. Mg 6:14-17.
5. Ahinglai migilote Topa hong paina vanglian in sulum ding hi. 2Thes 2:8.
6.Tua hun-a thawhkikna pen, thawhkikna masa kici hi. Mg 20:6.
7. Satan khau kikhih ding hi. Mg 20:1-3.
Topa leh Gupkhiat mite vantung ah kahto ding a, leitung
ahawm in nusia ding uh hi. Kum 1000 sung sawt ding hi. Tua hun sung om zia ding te.
1. Satan pen, mundangah apaikhia thei lo dingin khau kikhihcip phot hi. Mg 20:1-3.
2. Mi gilote misi hicip lai tadih ding uh hi. Mg 20:5.
3. Leitung hawmsuak in meel le thang zong nei lo ding hi. Jer 4:23-26.
4. Midikte in migilote danthuak zah dingin vantung ah thukhen nasem ding uh hi. Mg 20:4.
5. Midikte in dawite danthuak zah ding zongh, khensak ding uh hi. 1Kor 6:2.
Hi thu ih et ciangin leitung ah mi gilote leh Dawite kikop in
hong bawlsiat gawpgawp na te khawng uh, akiciamtehna laite, gupna ngah mite in lem in amaute thu khensak ding ci ahih manin, tu laitaka thumaan zuite in lungduai takin ih thuak zawh tentan ding ut huai pha deuh sak hi. Gentehna, Na zi mi in hong buansak leh, tu in thuk nai lo-in Pasian bang ko lel leteh, tua ni ciangin nangma thu khen suak zaw ding hi. Mg 20:12.
*Kum 1000 abei ciangin thupiang dingte:*
1. Midikte leh khuapi siangtho, thukhen nasep zo ta a, leitung ah hong tuak suk hi. Mg 21:12.
2. Satan tawmvei sung adingin akikhihna pan kikhah kik pak phot ding hi. Mg 20:7.
3. Migilote hong thokik uh a, khuapi siangtho sim dingin hong kiim um uh hi. Mg 20:9.
4. Migilote amau gamtatna ciat tawh kituak in, kihal tum ta ding hi. Mg=20:14.
Hih misite omzia ih gen ciangin sih tawntungna leh hin'
tawntungna zongh theitel dingin hoih hi. LST in hih ih pumpi sihna masa pen, Ihmutna ci bek hi. Ih ut a ih ut kei zong khatve teitei atho kik lai ding, ih hihna hang hi. Kamsangpa Ezekial mangmuhna, alian 37 sung a, thu ih et ciangin, ut taleng, ut ta kei leng, khatvei ciangin hansung pan ahi a, tuipi sung pan, meikangtum te nangawn hi ta leh, pan in, Topa in hong kaikhawm kik dinga, nungta kik ding ih hi hi. Mg 20:13. Tua panin asia-a gamta mite meikuang sungah, apha-a gamta mite pen nuntak tawntungna hong pia ding hi. Jn 5:28-29.
Tawntung nuntakna leh sihna, LST sunga ih muh bang gen ni. Tua alehlam tuak tawntung kimang thute ah, tawntung sihna pen gen masa dih ni. Mg 20:9 sunga, mawh maisakna ngah lote, khuapi siangtho kiim-um a, galdo dinga hong mainawt lai takun, van panin meikuang kiasuk in amaute valhtum hi, ci hi. Vs 14 ah, Tua pen, nih vei na sihna hi a, atawntung sihna, akiphong kik ngei nawn lo ding, sih paisuakna hi, ci hi. Nah 1:9 ah, amaute beisiang dinga, gitlohna peuhmah tho kik ngei nawn lo ding hi, ci hi. Mg 20:12 ah, amaute dan thuakna pen, amau gamtat ciat bang thuak ding uh hi, ci hi.
Mal 4:1 ah, Mi gilote pen meikuang in haltum dinga, azung ahiang dongin kangtum mang ding hi.(Azung-Satan; ahiang-athu zuite) vs 3 ah, tua akangtumte katna meivu te, na khetul uh tawh na sik ding uh hi, ci hi. Tua mei pen, mi pawlkhatte upmawh bangin kuang ngitnget hi leh, ih khe tawh ki tuan ngam lo ding hi. Tua mei in, ahal dingteng akattum khit ciangin mit kik ahihna kimu hi. Isa 47:14 ah, akuan' paisuak cih thadah in, ih khuadam hen la, awi ni ci leng zongh, awikhop ding meilum om nawn lo hi, ci zaw hi. Jude 1:7 ah, Tua meikuang namte tawh Sodam khua leh Gomorra khua zongh na kihal ngei zo a, mite in tua tawntung meikhuang namte omzia ateltheih nading uh etteh ding lim in kikoih hi, ci hi. Tu in, tua Sodom khuapi mun ah, meikuang nawn lo-in, Sii tuipi vuung zaw lai hi. Tawntung meikuang cih pen, mit ngei lo meikuang peuh kici ahih manin, akuang denkeei paisuak cihna hi lo in, tua meikuang namte in ahal ciangin ahal ding khempeuh atummang mateng mit lo cihna leh, ahaltumsa nate pen, piang kik zo ngei nawn lo-in atawntung kimang hi, cihna hi zaw hi. Tua mei tawh kihal mawhneite leh dawite zongh, thokik ngei nawn lo ding, si tawntung ding cih na hi zaw hi.
Ps 37:10,20 ah, Amaute hanciam takin na zong dinga, namu nawn kei ding hi, ci leuleu hi. Bangci zia-a, hanciam taka zong mikmek ding hiam? cihte ngaihsut kul hi. Akihal ding lai uh in, khuasung pan khuapua-a omte thei lai ding, ci hi. Mi gilo ahi ta zongin, na nu na pa khat tua lakah kihel leh, akihal ma in a omna mukha lecin, akihal khit ciangin, "den-a, tua ka muhna hi lai teng hi mah veh aw, aguh neng kia beek a om lai hiam" ci-in na zon' hangin kangtum mang ahih ciangin na mu nawn kei ding hi, acihna hi. Amaute kaat na meivuu na khettul tawh na sik ding hi, ci hi. Obadiah 16 ah, amaute khatvei zongh a om khia ngei lo mah bang kik ding hi, ci hi. Tua manin, 2Pet 2:9 ah, amaute kisiatcip paisuakna ngak in kikhol khol kinken hi, ci hi. Topa in, "Mi gilote, bang hangin si teitei se ding uh hiam? Kiheikhia uh henla, nungta uh hen. Amaute sihna ah ka lungdam kei hi" ci hi. Eze 33:11. Hih mun tawh ih et ciangin, mi pawlkhat te upna Hell meikuang sungah mi gilote, si lah si thei lo, na sa in diang au-au niloh tawntung ding hi, ci-a upna ngiau mawk pen, Satan deihna hi a, Khuavannuai a mikhempeuh in, Pasian pen, agilo pha mahmah, mimawhte akihal ciang banga muhnop sa mai a, akhut sialki in atum niloh ding bang pian in kimu ciat hen la, Pasian pen mudah tek le-uh adeihn hi, ci hi. A tatak in bel, Pasian in, mihing te ih thuaksiat ding hong deih lo a, hong khasiat mahmah in, mawhna lampi pan kihei khia in nungta thei leng, hong deihsak in, alungdam ding ahih na na gen hi.
By,Kimnu/nunu
#KAMTUAN PAU=BualBual Pau.
Nang Lyan Kap tbskap@gmail.comwrote:
Greek kammal "Glossa" = "Kamtuam pau-te" = dialects = "minam te pau" Greek mamal "Glosso" = "Bual Bual Pau" - "ecstatic chattering" = "phun sausau, pau bualbual"
1. Khasiangtho hong ki buak ni ahi "Pentecost ni" in "Glossa" =
minamte pau ( mi-nam 16) in ki pau hi. (Sawltak 2:5-12)
-(Glosso = tu hun a Bualbual pau dan hilo hi.)
2.. Pentecost ni a "Kamtuam-te" aki pau ciangin akhiatna amau pautek in za uh ah (Mi Tul Thum) piang thak uh hi. - Tu huh a Bual Bual Pau tawh aki pau te ei pau tawh a za a om nai kei-a a piang thak zong a om nai kei hi.
3. Pentecost ni aa "Kamtuam tawh aki gen thu (message) in "Zeisuh pen Topa leh Khazih" hi cih message ahi hi. (Sawl. 2:36) - Bual Bual Pau hih bang aki gen om lo hi. "KST piakte pen azaten
amau pau tawh za"
4. 2-Korinth 14:2 Greek LST masa pen ah "Lalei alla Theawi" (pasian khat peuhpeuh tungah gen = adiakdiak in nusian ) "he speaks to a god" cihna hi. _Hih lai-ah "glosso" zang ahih man in "Bual Bual Pau" a pau ten "nusian" (PASIAN hilo) tung ah apau cihna hi.
5. Paul zong "Kamtuam = glossa" in Pau hi" (Bual Bual Pau hilo)
2-Korinth 14:18 (Paul in, Hebrew, Latin, Greek, Aramic, cihte athei
apau agen hi.)
6. LST in "Bual Bual Pau" (Glosso) tawh kam Tul Sawm (10,000) pau sang in "Kamtuam" = theih pau (Glossa) tawh mal 5 bek pau pau deih zaw hi (2-Kor. 2:19).
7. "Bual Bual Pau" (glosso) tawh apau a om leh Kamphen om ding hi (2-Korinth 14:28) -Kamphen omlo in ki pau teitei (LST genna manglo cih na)
8. "Bual Bual pau" a pau tei tei a om leh khat khat a pau ding hi
(2-Korinth 14:31 "khat khit khat" ci tektek hi) _Bual Bual pau a apau teh khat khit khat a pau om nai lo in ki tuh ngeingai-LST tawh kituak lo.
9. Bual Bual pau a pau nuam tantan a om leh atam pen 3 hi ding (one by one hi ding) Kam pen om ding, om kei leh pau vet lo ding (2-Kor. 14:29). _LST tho gen a zui nuam lo veve a om lamtak ki mu hi.
10. Mate 12:32 ah "KST gen siatna leh "Bual Baul Pau aki sai hiam?
- Kisai lo hi. KST zong ki bua nai lo hi. "Bualbual pau (glosso)
cih tha dah "Kamtuam (glossa) zong om nai lo hi. - Zeisuh i Messiah hihna pen Belzabul (Dawi-te Ukpa) cihna tawh kisai hi. "Gospel" Gupna thu naakpi tak aaki genna ahei khia "another gospel"
akici vut-atna, zehtanna-te thupi genna) tawh aki zom aa Dawimangpa in thu-umte hong manlah sak nading a zat pen "Bual Bual Pau (Glosso) hi.
By. Nang Lian Kap.
Monday, July 11, 2011
# ''Topa tawh ki kholh nuam''
Topa Pasian pen ei te thupha tampitak hong pia nuam bek hi lo in eite mahmah tawh hong tonkhawm nuam Pasian ahi hi. Topa in "Note in ka thukham zui - in ka thupiakna te mang in tuate na sep uh leh kei mah in note lak ah om in note, Pasian hi-in note in keima mite na hi ding uh hi" ci hi Siampi laibu=26;3-12, Hih Lai Siangtho munpen ei Mihingte in Pasian hongthupiakte mang in ih zuih zawh leh a mah in Eite Pasian hiding a, eite tawh hong omkhawm in ih paina peuh ah hongton khawm ding hi. Lai Siangtho lui leh Lai Siangtho thak sung ah Topa tawh a tonkhawm mi pawlkhat nuntakna a tom in en khawm pak ni.
1. Enoch; ---Piancil=5;21,
Enoch pen Pasian tawh Kum < 300 > sung ki khawl hi. Tua khit ciang Enoch ki mu nawnlo hi. Bang hang hiam cih leh Pasian in a mah la hi. Enoch pen Pasian tawh lawmta bang in om hi. Mihing hina pi'n Mihing ngeina bang si lo in Pasian tawh tonkhawm a hih man in ahing tang in Vantung ah kila tohi.
2. Noah;-----Piancil=6;9,
Noah pen Thuman mikhat hi a, a ma khang ah Paubaang lo hi. Noah pen Pasian tawh kikhawl hi. Tuicin tun hunlai - in Noah in a Innkuanpit te leh Ganhing nam kop khat ciat suahtakpih hi. Leitung ah Mihing leh Ganhing tu ni ciang dong a om theihna pen Noah in Pasian thupiakte zui a, Pasian tawh a tonkhop na hang ahi hi.
3. Abraham-Piancil=17;1,
Abraham tung ah Topa kilang a, ''Kei mah in Vanglian Pasian ka hi hi. ''Hoihtak in gamta in la, Paubang kei - in nangtawh Thuciamna ka bawl ding a, Nang tampi tak kong phasak ding hi'' ci hi. Abraham in a nuntak sung in Topa thupiakna te zui-in mang a, Topa tawh tonkhawm ahih man in Topa'n Abraham thupha pia in a suan a khakte zong pungsak in a kisimzolo zah dong in pungsak hi.
4. Moses;--Paikhiatna=3;11,
Moses pen Midiam gamsuang teng ah Kum <40 > a om sung in Topa tawh ki mu in tonkhawm uh a hih man in Topa'n a ma tungtawn in na lamdang tampi piangsak hi. Moses in Pasian mutel hi. Topa'n Moses pen lawmta bang in Hopih in Maitang ki tuah in thugenpih hi.
5. Nungzuipi te;
Lai Siangtho thaksung ih et ciang in Nungzuipi te zong Topa Zeisu tawh <kum 3 ½ > Sung bang asuk a to ah aki thuah mite ahih man un Topa Zeisu a telmuh na uh leh, atheih cian na te uh Midangte kiang ah gensawn kik thei uh a Bawlsiatna leh sihngamna te thuak in Zeisu in Topa hi ci-in hangsantak in Teci pang ngam uh hi.
Thu um mi ahi eite khempeuh in zong Topa tawh ih tonkhopna ah eima hoihsak thutawh khawl in ih tawlngakloh ding thupi hi. Ih paina lampi haksa in ih mai leh ih kiim ih pam ah sih theihna ding leh Ih Upna , ih lametna te hong tha nemsak thei ding vai tam phial mah tase leh Topa tawh tonkhawm ih hih man in Bang mah launa ding omlo hi. Nisim in ih paina leh ih om na khempeuh ah Topa tawh tonkhawmpeuh leng , a mah in eite hongcing hongkem bek hilo in lampi manhonglak ding a ih tuah haksatna leh buaina khempeuh zong hong Gualzawhpih laiding hi.
Enoch, Noah, Abraham,leh Moses te bang in eite in zong Topa muang in ama hongthupiak te zuih ding leh ih kalsuanna khempeuh ah Topa tawh a tonkhawmte ih hih dending thupi hi. Tua hi leh Topa in eite thupha hongpia bek hilo in eite hong ompih den ding a, ih sep ih bawlna ah matut daupaina ngah in Mi lawhcing te ih suak thei ding hi.
Topa thumang a, Topa tawh atomkhawm mite peuh mah Nuntakna te ih et ciang in Leitung ah sumleh paai nei venvan kei mahta se leh zong lungnuam in a taksa leh akha cidam a, asep a bawlna peuh ah lungkim in zong adaupai uh hi.
:Lai Siangtho sung a, Abraham leh David te, om dan enpak leng;
Abraham pen Pasian lawmpa thu upna ah Pa < Father of faith, Manglaipan,> ki ci hi. David pen Pasian lungsim tawh a ki tuak mipa ki ci hi. < James=2;23, Rome=4;11, Acts=13;22 > A piaksa tapa a ngenkik pa leh a tapa a pia ngampa kibang mah cih ding hi. Tua mah bang in a galte a ding a, anuntakna apia pa leh a galte a hi galkapmang pi pa a it pa zong a ki bang mah cih ding hi. Tua a hih man in Topa Zeisu in Van a om napa uh api cin a cingtak a hoihkim mah bang in note zong na picing un Matthew 5;48. ci hi.
Abraham in a tapa Isaac a piak na thu ih theihsa tek ahi hi. Pasian in sihna pan thokiksak na'n teh ci-in Abraham in um ahih na zong Lai Siangtho in honggen hi Hebrews=11;19. Hih Abraham upna in theihtel sitset na namkhat ahih na thu hong phawksak hi. Tua ahih man in Abraham in a tem a paai pan hong dokkhia in a khut hong likto ngam takpi hi. Abraham pen thu um mite pa a cihtakpi mah ahi hi. Picing ,cingtak taktak khat ahi hi.
David thu en leuleu ni. David nuntak na sung ah alam dang pha deuh thu= 2Samuel=3, na sung ah om hi. Kumpi Saul leh a tapa Jonathan a sih khit ciang in Galkap mangpi pa Abner kepna nuai ah Ishboshet in kumpi Saul tang in Israel gam teng uk hi. David pen Judah gamsungteng bek uk in om phot hi. Ishboshet in Abner pen a pa Saul zi neu khat ahi Rizpah tawh a muan mawh ciang in Abner heh mahmah a, David tawh thuciam na bawlding in a gam a aap ding in , va pai hi. David kiang pan a ciah khit phet in David' Galkap mangpi pa Joab zong giahphual pan hongtung lian hi. Abner hongpai na pi'n kumpi pa in bang mah cihlo cih a zak ciang in heh mahmah a, Abner khem in sam kik sak in that lum hi.
A galpa Saul galkap mang lian pen pa Si cileng hang David a lung dam mahmah ding in tuat uh hi. Abner Sih na hang in David in a mite kiang ah na puan uh balkek in IP pipuan ki khuh un la Abner sihna hang in kap un la, thum un ci mawk hi. A mahmah in han ah zui a, awng gawp in nakpi tak in Abner kah hi '' Mihai pa bang in Si lawmlawm na hi hiam? Abner aw. Na khut te hongki henlah hilo a, Na khete kol hongki bulh lah hi beek lo a, Migilo te mai ah Mikhat a puk bang in lah na puk ta zen aa, ci-in taam lo ngaungau hi. Sa thau a ki nilhsa kumpi ka hih hang in tu ni-in ka tha zawm mahmah hi ci hi.
Na galte na it in , hongsam siate thupha na pia in cih thu Topa Zeisu in a gen laitak in David leh Abner te thu a lungsim ah ompen leh ki lawm maw. David pen a ki neih cih bang peuh mah hilo in a sung ah Zeisu lungsim bang lungsim hoih a neih lam ki mu thei hi. Tua ahih man in Pasian in ka lungsim tawh a ki tuak mipa na ci ngiat hi.
Tua ahih man in Abraham bang in piak khiat ngamna tawh a kizom Upna, David bang in Galte na ngawn it takpit na ih neih ciang in Van a om ih pa a hoih kim bang a hoih a pi cing a cingtaak mite ih suak ding hi. Abraham upna in Thawhki na bulphuh hi cih ki mu hi. Tua Upna in tu hun leitung nuntakna en lo in hongpiang laiding vanthak leh leithak a lam et upna ahi hi. Eite in tua hun ciang in Topa tawh omkhawm dingte ih hihi. Tua bang upna ih neih ciang in Pasian mite thu -um mite Sanggam bang in hong ki -it sak a, Thu umlo mite zong < Ih galpa hi phial ta leh> Kha mangthang itna tawh hong itsak hi. Tua a hih man in Pasian in bang deih a, Bang ci leng Pasian thupha hong luang ding hiam? ci- in Zeisu totsa khekhap mantak tang tak in ih zuih zawh semsem na ding in Kha Siangtho in a tawntung in lam hong lak in hong ompih ciat ta hen . Amen.
lungdam
KL-HKhai.
Topa Pasian pen ei te thupha tampitak hong pia nuam bek hi lo in eite mahmah tawh hong tonkhawm nuam Pasian ahi hi. Topa in "Note in ka thukham zui - in ka thupiakna te mang in tuate na sep uh leh kei mah in note lak ah om in note, Pasian hi-in note in keima mite na hi ding uh hi" ci hi Siampi laibu=26;3-12, Hih Lai Siangtho munpen ei Mihingte in Pasian hongthupiakte mang in ih zuih zawh leh a mah in Eite Pasian hiding a, eite tawh hong omkhawm in ih paina peuh ah hongton khawm ding hi. Lai Siangtho lui leh Lai Siangtho thak sung ah Topa tawh a tonkhawm mi pawlkhat nuntakna a tom in en khawm pak ni.
1. Enoch; ---Piancil=5;21,
Enoch pen Pasian tawh Kum < 300 > sung ki khawl hi. Tua khit ciang Enoch ki mu nawnlo hi. Bang hang hiam cih leh Pasian in a mah la hi. Enoch pen Pasian tawh lawmta bang in om hi. Mihing hina pi'n Mihing ngeina bang si lo in Pasian tawh tonkhawm a hih man in ahing tang in Vantung ah kila tohi.
2. Noah;-----Piancil=6;9,
Noah pen Thuman mikhat hi a, a ma khang ah Paubaang lo hi. Noah pen Pasian tawh kikhawl hi. Tuicin tun hunlai - in Noah in a Innkuanpit te leh Ganhing nam kop khat ciat suahtakpih hi. Leitung ah Mihing leh Ganhing tu ni ciang dong a om theihna pen Noah in Pasian thupiakte zui a, Pasian tawh a tonkhop na hang ahi hi.
3. Abraham-Piancil=17;1,
Abraham tung ah Topa kilang a, ''Kei mah in Vanglian Pasian ka hi hi. ''Hoihtak in gamta in la, Paubang kei - in nangtawh Thuciamna ka bawl ding a, Nang tampi tak kong phasak ding hi'' ci hi. Abraham in a nuntak sung in Topa thupiakna te zui-in mang a, Topa tawh tonkhawm ahih man in Topa'n Abraham thupha pia in a suan a khakte zong pungsak in a kisimzolo zah dong in pungsak hi.
4. Moses;--Paikhiatna=3;11,
Moses pen Midiam gamsuang teng ah Kum <40 > a om sung in Topa tawh ki mu in tonkhawm uh a hih man in Topa'n a ma tungtawn in na lamdang tampi piangsak hi. Moses in Pasian mutel hi. Topa'n Moses pen lawmta bang in Hopih in Maitang ki tuah in thugenpih hi.
5. Nungzuipi te;
Lai Siangtho thaksung ih et ciang in Nungzuipi te zong Topa Zeisu tawh <kum 3 ½ > Sung bang asuk a to ah aki thuah mite ahih man un Topa Zeisu a telmuh na uh leh, atheih cian na te uh Midangte kiang ah gensawn kik thei uh a Bawlsiatna leh sihngamna te thuak in Zeisu in Topa hi ci-in hangsantak in Teci pang ngam uh hi.
Thu um mi ahi eite khempeuh in zong Topa tawh ih tonkhopna ah eima hoihsak thutawh khawl in ih tawlngakloh ding thupi hi. Ih paina lampi haksa in ih mai leh ih kiim ih pam ah sih theihna ding leh Ih Upna , ih lametna te hong tha nemsak thei ding vai tam phial mah tase leh Topa tawh tonkhawm ih hih man in Bang mah launa ding omlo hi. Nisim in ih paina leh ih om na khempeuh ah Topa tawh tonkhawmpeuh leng , a mah in eite hongcing hongkem bek hilo in lampi manhonglak ding a ih tuah haksatna leh buaina khempeuh zong hong Gualzawhpih laiding hi.
Enoch, Noah, Abraham,leh Moses te bang in eite in zong Topa muang in ama hongthupiak te zuih ding leh ih kalsuanna khempeuh ah Topa tawh a tonkhawmte ih hih dending thupi hi. Tua hi leh Topa in eite thupha hongpia bek hilo in eite hong ompih den ding a, ih sep ih bawlna ah matut daupaina ngah in Mi lawhcing te ih suak thei ding hi.
Topa thumang a, Topa tawh atomkhawm mite peuh mah Nuntakna te ih et ciang in Leitung ah sumleh paai nei venvan kei mahta se leh zong lungnuam in a taksa leh akha cidam a, asep a bawlna peuh ah lungkim in zong adaupai uh hi.
:Lai Siangtho sung a, Abraham leh David te, om dan enpak leng;
Abraham pen Pasian lawmpa thu upna ah Pa < Father of faith, Manglaipan,> ki ci hi. David pen Pasian lungsim tawh a ki tuak mipa ki ci hi. < James=2;23, Rome=4;11, Acts=13;22 > A piaksa tapa a ngenkik pa leh a tapa a pia ngampa kibang mah cih ding hi. Tua mah bang in a galte a ding a, anuntakna apia pa leh a galte a hi galkapmang pi pa a it pa zong a ki bang mah cih ding hi. Tua a hih man in Topa Zeisu in Van a om napa uh api cin a cingtak a hoihkim mah bang in note zong na picing un Matthew 5;48. ci hi.
Abraham in a tapa Isaac a piak na thu ih theihsa tek ahi hi. Pasian in sihna pan thokiksak na'n teh ci-in Abraham in um ahih na zong Lai Siangtho in honggen hi Hebrews=11;19. Hih Abraham upna in theihtel sitset na namkhat ahih na thu hong phawksak hi. Tua ahih man in Abraham in a tem a paai pan hong dokkhia in a khut hong likto ngam takpi hi. Abraham pen thu um mite pa a cihtakpi mah ahi hi. Picing ,cingtak taktak khat ahi hi.
David thu en leuleu ni. David nuntak na sung ah alam dang pha deuh thu= 2Samuel=3, na sung ah om hi. Kumpi Saul leh a tapa Jonathan a sih khit ciang in Galkap mangpi pa Abner kepna nuai ah Ishboshet in kumpi Saul tang in Israel gam teng uk hi. David pen Judah gamsungteng bek uk in om phot hi. Ishboshet in Abner pen a pa Saul zi neu khat ahi Rizpah tawh a muan mawh ciang in Abner heh mahmah a, David tawh thuciam na bawlding in a gam a aap ding in , va pai hi. David kiang pan a ciah khit phet in David' Galkap mangpi pa Joab zong giahphual pan hongtung lian hi. Abner hongpai na pi'n kumpi pa in bang mah cihlo cih a zak ciang in heh mahmah a, Abner khem in sam kik sak in that lum hi.
A galpa Saul galkap mang lian pen pa Si cileng hang David a lung dam mahmah ding in tuat uh hi. Abner Sih na hang in David in a mite kiang ah na puan uh balkek in IP pipuan ki khuh un la Abner sihna hang in kap un la, thum un ci mawk hi. A mahmah in han ah zui a, awng gawp in nakpi tak in Abner kah hi '' Mihai pa bang in Si lawmlawm na hi hiam? Abner aw. Na khut te hongki henlah hilo a, Na khete kol hongki bulh lah hi beek lo a, Migilo te mai ah Mikhat a puk bang in lah na puk ta zen aa, ci-in taam lo ngaungau hi. Sa thau a ki nilhsa kumpi ka hih hang in tu ni-in ka tha zawm mahmah hi ci hi.
Na galte na it in , hongsam siate thupha na pia in cih thu Topa Zeisu in a gen laitak in David leh Abner te thu a lungsim ah ompen leh ki lawm maw. David pen a ki neih cih bang peuh mah hilo in a sung ah Zeisu lungsim bang lungsim hoih a neih lam ki mu thei hi. Tua ahih man in Pasian in ka lungsim tawh a ki tuak mipa na ci ngiat hi.
Tua ahih man in Abraham bang in piak khiat ngamna tawh a kizom Upna, David bang in Galte na ngawn it takpit na ih neih ciang in Van a om ih pa a hoih kim bang a hoih a pi cing a cingtaak mite ih suak ding hi. Abraham upna in Thawhki na bulphuh hi cih ki mu hi. Tua Upna in tu hun leitung nuntakna en lo in hongpiang laiding vanthak leh leithak a lam et upna ahi hi. Eite in tua hun ciang in Topa tawh omkhawm dingte ih hihi. Tua bang upna ih neih ciang in Pasian mite thu -um mite Sanggam bang in hong ki -it sak a, Thu umlo mite zong < Ih galpa hi phial ta leh> Kha mangthang itna tawh hong itsak hi. Tua a hih man in Pasian in bang deih a, Bang ci leng Pasian thupha hong luang ding hiam? ci- in Zeisu totsa khekhap mantak tang tak in ih zuih zawh semsem na ding in Kha Siangtho in a tawntung in lam hong lak in hong ompih ciat ta hen . Amen.
lungdam
KL-HKhai.
Saturday, July 2, 2011
#TUIMANG KHUASAT PU, DONG KHUP TATE;
:SIAPI LANGH KHAN SUUM B.A.,B.Ed. TAANGTHUTOM (1958-2010)
Pianna
1896 kumin Vangtehkhua pan in Tuimangkhua kisat a, khuasat, hausapi Pu Dongh Khup, Guite, pan a sim Khang thumna Pu Khup Za Khen leh Pi Niangh Za Niing tesung pan in September 11, 1958 kum in Tuimangkhua ah suak hi. Suahpih unau 9 sungpan in, numei 6 leh pasal 3 hi uh a, pasalte sungpan in a nihna ahihi. Ngeina (dawi) biakna sungpan in a khang khia hi mahta leh, a neu tung a ki pan in Pasianthu lunglut in Pasian gam leh a dikna zon masak ding a thupi pen in ngaihsunden hi. Nu le pate in zunung, sa-ai in, dawithoih, sum tawngthoih, vokpi go in zu le sa a nek uh hangin, tua te etlah in a nei kei hi.
1896 kumin Vangtehkhua pan in Tuimangkhua kisat a, khuasat, hausapi Pu Dongh Khup, Guite, pan a sim Khang thumna Pu Khup Za Khen leh Pi Niangh Za Niing tesung pan in September 11, 1958 kum in Tuimangkhua ah suak hi. Suahpih unau 9 sungpan in, numei 6 leh pasal 3 hi uh a, pasalte sungpan in a nihna ahihi. Ngeina (dawi) biakna sungpan in a khang khia hi mahta leh, a neu tung a ki pan in Pasianthu lunglut in Pasian gam leh a dikna zon masak ding a thupi pen in ngaihsunden hi. Nu le pate in zunung, sa-ai in, dawithoih, sum tawngthoih, vokpi go in zu le sa a nek uh hangin, tua te etlah in a nei kei hi.
A Tumdangdiakna
Gam leh minam, khua leh tui itna, veina leh deihsakna nei a, biakna , pilna leh khantohna ding in, gim ing taw ing ci ngeilo in, a nuntakna hubei dong thasial lo in, na sempa a hi hi. Tuimang khuasatte a hih zah khatin, a innkuansung thute sangin khua khantohnading ngaihsutpi in nei masa den tawntung hi. Lungkiat theihna ding, thuhaksa leh vai haksa tampi omta leh a pu a pate mah bangin lungduai in, thu khuala, mite huaisiam hi. Thu vaihawmsiamna, thu theihbaihna, thu muhna, leh lungduaina thuah khawm hi. Pilepu nulepate Dawibia hi in, zunung, sa-ai in, zune, sane in om mahta leh a khua theih a kipan in, a sih dongin in zu leh kham theih guihtheih khatvei zong zang ngeilo, dawn ngeilo hi.
Gam leh minam, khua leh tui itna, veina leh deihsakna nei a, biakna , pilna leh khantohna ding in, gim ing taw ing ci ngeilo in, a nuntakna hubei dong thasial lo in, na sempa a hi hi. Tuimang khuasatte a hih zah khatin, a innkuansung thute sangin khua khantohnading ngaihsutpi in nei masa den tawntung hi. Lungkiat theihna ding, thuhaksa leh vai haksa tampi omta leh a pu a pate mah bangin lungduai in, thu khuala, mite huaisiam hi. Thu vaihawmsiamna, thu theihbaihna, thu muhna, leh lungduaina thuah khawm hi. Pilepu nulepate Dawibia hi in, zunung, sa-ai in, zune, sane in om mahta leh a khua theih a kipan in, a sih dongin in zu leh kham theih guihtheih khatvei zong zang ngeilo, dawn ngeilo hi.
Sangkahna
Basic Education Primary School (B.E.P.S) Tuimang ah 1965 kum in sangkah kipan a, 1970 kum in tan 4 zo hi. 1970-74 kum sungteng Basic Education Middle School(B.E.M.S), Tuimui khuaah tan 5-8 sin in om a, laipil in kiciam teh hi. Lai a siam man in a siate in pakta a, Tuimui ah a sangkah sung tawntung Stipend ngah den hi. 1975 kum in Basic Education High School (B.E.H.S), Tonzang ah tan 9 zo hi. Tonzang ah tan10 a sin laitak in dam lohna hangin kum 3 sung tawn tung lupna tungah luanglum in om hi. A ci hong damkik ding lametna om nawnlo kawmkal ah Pasian hehpihna hangin 79-80 lai sin kum in tan 10 zomkikzo a, tua kum in tan 10 A list tawh gual zawh na ngah hi.1981 kum in Mandalay University ah Distance tawh B.A in History sin hong kipan a, 1984 kum in B.A History degree ngah hi.1998-99 kum in Mandalay pan in B.Ed. (day) zo hi.
Kumpina sepna-
-Pituhkongsi ah laiat asentit tawh December 1, 1980 - December 11, 1985.
Basic Education Primary School (B.E.P.S) Tuimang ah 1965 kum in sangkah kipan a, 1970 kum in tan 4 zo hi. 1970-74 kum sungteng Basic Education Middle School(B.E.M.S), Tuimui khuaah tan 5-8 sin in om a, laipil in kiciam teh hi. Lai a siam man in a siate in pakta a, Tuimui ah a sangkah sung tawntung Stipend ngah den hi. 1975 kum in Basic Education High School (B.E.H.S), Tonzang ah tan 9 zo hi. Tonzang ah tan10 a sin laitak in dam lohna hangin kum 3 sung tawn tung lupna tungah luanglum in om hi. A ci hong damkik ding lametna om nawnlo kawmkal ah Pasian hehpihna hangin 79-80 lai sin kum in tan 10 zomkikzo a, tua kum in tan 10 A list tawh gual zawh na ngah hi.1981 kum in Mandalay University ah Distance tawh B.A in History sin hong kipan a, 1984 kum in B.A History degree ngah hi.1998-99 kum in Mandalay pan in B.Ed. (day) zo hi.
Kumpina sepna-
-Pituhkongsi ah laiat asentit tawh December 1, 1980 - December 11, 1985.
- B.E.P.S Tuimang ah PAT December 12, 1985 - September 3,1986.
- B.E.M.S Old Darkhai ah JAT June 4, 1986 – June 13, 1991
- B.E.M.S Tuimang ah JAT June 14, 1991 – July 19, 1999
-B.E.H.S Cikha ah SAT July 20, 1999 – June 31, 2005
- B.E.M.S Tuimang ah Middle head tawh July 1, 2005 pan in November 26, 2010 (asihni ciangdong Tuimang BEMS ah Head master leh 2008 kum in Tuimang in Tan sawmsang khyaingkhuai, Sub-high School hong ngaihciang in siapi panmun len kawm hi).
Zi leh ta neihna
1980 kum in Pu Sut Za Cin leh Pi Ciin Ngaih Ningte tanu Nu Niang Do Cing tawh ki teeng a, tanu 4 leh tapa 3 nei hi. Atate:
1.Sia Khen Zom Tuang BTh(2005) Associate Pastor,
Tuimang Baptist Church +
Nu Cing Lun Dim
2.Nu Ning Lian Ciin M.Div. (2008) +
Pa Lian Suan Piang, Lecturer, Landmark Baptist Bible College, Yangon
3.Tg. Cin Muan Khai , Malaysia
4.Nu Ning Sian Deih , METC, Monywa + Pa Pau Kap, USA
5.Tg. Mung Sian Muang, Malaysia
6.Lia Cing Lun Kim, 10 passed (2010)
7.Lia Man Deih Ngaih Vung, Yangon ah Grade 8 na a sinlaitak
Biakna, Pilna leh Khantohna ding a sepnate
Tuimang ah Biakna, Pilna leh Khantohna a om theihna dingin in a hih theihtawpin hanciam in mapang den hi.
1. 1984 kum in Mission sepna K.K (Khuavakpuak Kha anvak) phuan khia aa, tua nasepna Pasian in Thupha pia ahihman in May 13, 2003 in Tuimangkhua ah dawibia om nawnlo hi.
2. B.E.M.S ngahtheih nangin hanciam na ah kihel a, 1979 kum in Private Middle school pan in 1991 kum in kumpi tan8 sang (B.E.M.S) ki ngah hi.
3. B.E.H.S, Tan10 saang ngah theih nang in han ciamna hangin 1997 pan in Private High School ki pan a, 2008 kum ciangin B.E.H.S. (sub-high school) Kyaingkhuai ngahpih hi.
4. 1996 kum in Tuimang khuasat kum100 cin pawipi bawl ding hong phuangkhia a buaina haksatna om hetlo in, nuamtakin ki bawl aa mualsuang ki phut hi.
- B.E.M.S Old Darkhai ah JAT June 4, 1986 – June 13, 1991
- B.E.M.S Tuimang ah JAT June 14, 1991 – July 19, 1999
-B.E.H.S Cikha ah SAT July 20, 1999 – June 31, 2005
- B.E.M.S Tuimang ah Middle head tawh July 1, 2005 pan in November 26, 2010 (asihni ciangdong Tuimang BEMS ah Head master leh 2008 kum in Tuimang in Tan sawmsang khyaingkhuai, Sub-high School hong ngaihciang in siapi panmun len kawm hi).
Zi leh ta neihna
1980 kum in Pu Sut Za Cin leh Pi Ciin Ngaih Ningte tanu Nu Niang Do Cing tawh ki teeng a, tanu 4 leh tapa 3 nei hi. Atate:
1.Sia Khen Zom Tuang BTh(2005) Associate Pastor,
Tuimang Baptist Church +
Nu Cing Lun Dim
2.Nu Ning Lian Ciin M.Div. (2008) +
Pa Lian Suan Piang, Lecturer, Landmark Baptist Bible College, Yangon
3.Tg. Cin Muan Khai , Malaysia
4.Nu Ning Sian Deih , METC, Monywa + Pa Pau Kap, USA
5.Tg. Mung Sian Muang, Malaysia
6.Lia Cing Lun Kim, 10 passed (2010)
7.Lia Man Deih Ngaih Vung, Yangon ah Grade 8 na a sinlaitak
Biakna, Pilna leh Khantohna ding a sepnate
Tuimang ah Biakna, Pilna leh Khantohna a om theihna dingin in a hih theihtawpin hanciam in mapang den hi.
1. 1984 kum in Mission sepna K.K (Khuavakpuak Kha anvak) phuan khia aa, tua nasepna Pasian in Thupha pia ahihman in May 13, 2003 in Tuimangkhua ah dawibia om nawnlo hi.
2. B.E.M.S ngahtheih nangin hanciam na ah kihel a, 1979 kum in Private Middle school pan in 1991 kum in kumpi tan8 sang (B.E.M.S) ki ngah hi.
3. B.E.H.S, Tan10 saang ngah theih nang in han ciamna hangin 1997 pan in Private High School ki pan a, 2008 kum ciangin B.E.H.S. (sub-high school) Kyaingkhuai ngahpih hi.
4. 1996 kum in Tuimang khuasat kum100 cin pawipi bawl ding hong phuangkhia a buaina haksatna om hetlo in, nuamtakin ki bawl aa mualsuang ki phut hi.
5. Tuimang khuaah dawibia hong beisian na hangin Topa tungah Lungdamkohna pawipi bawlding hong phuangkhia a, 2005 may kha in Lungdamkohna pawipi nasia tak in, buaina,
haksatna omhetlo in ki bawl a, mual suang limtakin ki phut hi.
6. Tuimangkhua pawlpi thum: Tuiphum, R.C. UPC. te ki pumkhat theihna dingin Tuimang Christian Youth Association (TCYA) phuan khia a, tu ni dongin hih pawlpi thumte in
kum sim in khatveita Biakpiak khopna nei tawntung uh hi. Nopna dahna ah, pawl ki deidanna omlo in, ki uap in, khut khattawi, khekhat khai bangin, na semkhawm uh hi.
Topa Pasian leh a khua, a tui, a minam a ding in nasep ding maban tampi neilai himah ta leh CCJ Pawlpi siimdingin Tedim hong paina Tonzang- Tedim lampi, Tedim tunma tai 8 na ah Mawtaw accidentna hangin November 26, 2010, Friday ni nai 11:45 am hun pawl in a tawntung munding a it Topa Pasian kiangah hong ciahsan ta hi.
Akai khawm
CSKhai
Missionsakedemie an der
Universität Hamburg
Rupertistraße 67
22609 Hamburg
Germany
haksatna omhetlo in ki bawl a, mual suang limtakin ki phut hi.
6. Tuimangkhua pawlpi thum: Tuiphum, R.C. UPC. te ki pumkhat theihna dingin Tuimang Christian Youth Association (TCYA) phuan khia a, tu ni dongin hih pawlpi thumte in
kum sim in khatveita Biakpiak khopna nei tawntung uh hi. Nopna dahna ah, pawl ki deidanna omlo in, ki uap in, khut khattawi, khekhat khai bangin, na semkhawm uh hi.
Topa Pasian leh a khua, a tui, a minam a ding in nasep ding maban tampi neilai himah ta leh CCJ Pawlpi siimdingin Tedim hong paina Tonzang- Tedim lampi, Tedim tunma tai 8 na ah Mawtaw accidentna hangin November 26, 2010, Friday ni nai 11:45 am hun pawl in a tawntung munding a it Topa Pasian kiangah hong ciahsan ta hi.
Akai khawm
CSKhai
Missionsakedemie an der
Universität Hamburg
Rupertistraße 67
22609 Hamburg
Germany
Subscribe to:
Comments (Atom)
