Myspace Marquee Text - http://www.marqueetextlive.com

Friday, July 15, 2011

#UK Gamsung Khualzinna & Lungdam Kohna  CSKhai.

June 29, 2011 – July 13, 2011

June 29, Hamburg - Oxford


June 29 ni in Hamburg pan in easyjet tawh London-Gatwick Airport ka tung hi. Tua laipan in Rev. Dr. Gin Khan Khual te omna Oxford zuan in ka pai hi. Sianu Huai Man Cing, Mrs. Dr. Gin Khan Khual leh Tg. Lian Than Tuang in hong dawn uh hi. Oxford ah tuazan ka giak hi.

June 30, Oxford - Liverpool

June 30 ni in Oxford pan in Liverpool zuan in Bus tawh ka pai hi. June 30 – July 4 ciang Liverpool ah Conference nuamtak in ka kah thei hi.

*Liverpool Tangthu Atom in Simpakna
Tang thusiamte in a genna uhah AD Kumzalom 1 lai in ngabengmi pawlkhat in Mersey gunpang ah khuasa in teng uh hi. Mersey gun in England nitumna saklam a om gun khat hi a, Km 113 bang a sau khat a hi hi. AD kumzalom 1 hunlai in Liverpool in ki thei lo a, Liuerpul or Lifer Pol ci in kisam hi. Liuerpul a khiatna in buantawh kidim luineu a cihnopna hi ki ci hi. AD 1190 khitciangin Liuerpul ki ci nawnlo in Liverpool ci in kisam/kilo ta hi, ci uh hi.

Kumzalom 18 takciangin Liverpool khuapi hong minthang mahmahta hi. Leitung sumzuak, sumleina phualpi hongsuak ta hi. A minthan diakna in sila zuakna phualpi hong suaka, tua hangin Liverpool khanpi in hong khangto hi ki ci hi. Liverpool tembaw te in Africa gam a om silate pua in USA gam ah zuakpi in zuak uh hi. Liverpool a om Sila kizuakna museum te in a lipkhaphuai museum hi ci in ka ngaihsun phial hi. Tu hunciangin tangthu a hihhangin, a hunlaitak a, a thuakkha sila te’ a ding ka ngaihsutsak ciangin, ka nehno tha leh ka khasiattha hongsuaksak hi. Sila bang a ki zuakna taktak a omnawnloh sam hangin, sila te dinmun a bang minam tampi leitungah a ki omlai veve a hi hi.


 Liverpool khuapi sunga om, Anglican Cathedral in UK gamsungah a golpen a hih ban ah Leitung ah om Cathedral te lak ah a golpenpen ngana a hi hi. Europe gamsung khuate lak ah Africa mite leh Chinesete a ten masak penpen na mun ahi hi. 1886 kum in Liverpool in sikkhau kisatna zang thei ta a, the first ever Atlantic telegraph in Liverpool ki ci hi. Liverpool Football Club minthang vangvang hi. Liverpool Football Club minthan diakna in, tua Club sunga kimawl te sungah ki deidanna (mivom, mikang) om kilkello in mite siamna tungtawn (personality) ki en zaw a hihman in UK gamsung bek hilo in EU gamsung na ngawn ah tamveipi Champions of Europeon cihna ngah zelzel uh hi.

*July 4, Liverpool - Birmingham
July 4 ni in Liverpool pan in Birmingham lam zuan in ka pai hi. Birmingham khuapi Coach Statation ah Sia Thawng Khaw Kai (U Kaipi) in hong dawn a, amau inn ah zan khat ka giak hi. Birmingham ka tunni nitak khuazinma in Sia Kaipi in Birmingham University sungah hong vakpih kawikawi a, theihtuak leh ciapteh tuak thu manpha tampi hong muam hi. University kilam zia, department khenzia te a kipan theihtuak thu tampite hong gen hi. 

* July 5, Birmingham - Oxford
July 5 ni in Birmingham pan in Oxford zuan in Oxford ah zan 3 sung Rev. Dr. Gin Khan Khual te inn ah ka tam hi. Sepding bawlding tampi om kawmkal ah, Sianu Huai Man Cing (Manneu) in Oxford khuasungah hong vakpih kawikawi hi. Oxford Univeristy ah sangkah theihna dingin thubaih hilo a, admission ngahding na ngawn thubaih ahih lohna hong kigen kaza ngei hi. Tua ahihman in Oxford University sunga Sianu Manneu M.Th ngahna sang ka muh kal ding ngaklah in ka om a, tua sungah India gam sangmang William Carey asihlaitak a, a lupna na om sawnsawn a hihman in hampha kisa in, lungtai ka kisa hi. Pasian tung lungdam ka ko hi.  Oxford ka tamsung July 7, 2011 ni in Pa Dal Kim Mang (Dalkim) & Nu Vung Hau Cing (Cingngek) te’n anne dingin hongsam uh a, amau innkuan tawh zong hunnuam ka ngah theihman in hampha ka kisa hi.

*July 8-13, London
July 8 ni in Oxford pan in London zuan in ka pai hi. London a om Coach Station ah Zomi Innkuan UK Secretary a hi Tg. Cin Sian Dal leh Tg. Zam Lian Khup in hong dawn uh a, buaina omhetlo in ka zintunna ding Pa Dong Khan Mang & Nu Vung Lawh Cing te’ inn nuamtak in ka tung thei hi.

*July 9, London  Greenwich Hawhna:
 Nidang Kawlgam kumpi sangah kakah lai in London khuapi sunga om Greenwich thu ka sin kha ngei hi. GMT = Greenwich Mean Time ki ci pen Zulu Time zong ki ci hi. Longitude 0° 0' 0" hi a, London khuapi sungah om hi. July 9 ni in ka zintunna Pa Dong Khan Mang leh a tapa Muanpi tawh Greenwich ending in ka pai uh hi. Gam tuamtuam pan in tourist tampite zong tualai mun endingin khuaipi vaitung mahmah bangin om hehu uh hi. Muhtuak leh ettuak pawl khat ka etkhit uh ciangin innlam zuan in ka ciah uh a, a nitak ciangin Zomi Innkuan UK President a hi Pa Felix Nang Suan Lian te’ inn ah nitak an ka ne uh hi.

*July 10, London
July 10 ni in London Zomi Church te in nipi ni Biakpiak kikhopna ah hun hong zangsak uh a, hampha ka kisa hi. A nuntakna sung uhah, mite simmawhna, kona leh haksat gentheihna tampi tuakta leh lungkia hetlo in a kalsuan teitei leitung mi minthang, Winston Churchill, Bill Clinton leh Matshushita te’ thute lungngai kawm in Pasian thu leh Lungsim ngaihsutna a thupit ziate hih theih bangin gen in sermon piakna ka nei thei hi. Nipi kikhop man ciangin ka ki lamet ngamloh ZOMI INNKUAN UK  te in tutpihna, holim pihna hong  neihpih bek hilo in, nitak ankuang umpihna Zomi Innkuan UK mintawh hong nei uh hi. Khangmasa te in Va-ak tang ding Vaphual tang a cih bang dan keek khat in UK gamsungah va-ak tangding kimlai, vaphual hong tangsak Zomi Innkuan UK te tungah lungdamna ki gen theilo hi. Nitak annek khitciangin ama inn ah giak dingin Tg. Zam Lian Khup (Khuppi) in hong la hi. Pa Dongh Za Hau (Dongbawi) te’n hong sam uh a, tawmvei sung amau in ah ki muh khopna, holimna ka nei thei uh hi. U Dongbawi pen thugensiam, ciamnuih siam mi khat ahihman in, thugen ding leh ciamnuih gending thei a, maitaisa, nui hieuhiausa in inn lam hong zuansak hi.

*July 11, London
July 11 ni in Zomi Innkuan UK Secretary Tg. Cin Sian Dal leh Tg.  Zam Lian Khup te in London khuasung a, muhloh, etloh a phamawh muntuamtuam ah hongpai pih uh hi. Munthupi, muntuamtuam hongpaipihnate uh sungpan in, St. Paul Church, tu nungdiak mah a, kiteng thak William leh Kate te mopawi bawlna Biakinnpi, England Kumpinu omna innpi, London Parliament House, a kiphasak, a kilian sak Europe ah ‘Kei’ hi ing ci in gualtung  a ki tuangsak a hi, Napoleon, tua bang a kiphasak Napoleon a mankhiapa General Nelson statue zong ka mukha hi. Nidang lai General Nelson in amat khakma in French galkap mang Napoleon in,,There is no impossibility in my dictionary’’. Hih theilo cih kammal kei ma ii Dictionary sungah omlo hi ci hi. A hi zongin English General Nelson in Germany gam Hamburg khuapi sunga luang Elba gunpi sungah Napoleon na hingmat kha mikmek hi. Napoleon a kimat khitciang in St. Helen tuikulh kipuak hi. Tua ciangin Napoleon in a kampau khat hong laih kik hi. ,, Able was I ere I saw elba’’. Elba gun ka tunma, ka muhma, General Nelson in hong matmasiah na khempeuh a hih theipa hi mah hiveng maw ci hi.

Muhtuak, theihtuak teng hong etpih, genpihkhit uh ciangin hong vakpih a hi Lawm Dal leh Khupi te in Buffet ante hong nekpih uh hi.  A nitak ciangin nitak an neding hong kisapna Sia  Go Sum Piang & Nu Niang Khawm Huai te innlam zuan in ka pai uh hi. Tua nitak in innkuan thum ( Sia Go Sum Piang te Innkuan, Sia  Pau Sian Muang te innkuan leh Sianu Dim Ngaih Lian @ Lianu) in nitak an hongnek pih uh hi. Annek khit ciangin Biakpiak kikhopna limcitak in ka zang thei uh hi.

*July 12, London
Liverpool ah ka omlai in, lai hongkhak in London nongpai ciangin ki muh ding, hunpha ngahkhop ding ci in a lunggulhna thu  The Revd Canon David T Haokip, M.Div. D.D, Vicar (Senior Minister), St George’s Parish Church (East Ham) London,  in hong genna om bang mah in July 12 ni in holim khopna hunpha ka ngah thei a, hampha ka kisa hi. Dr. David Haokip a hih leh mikang, mivom, misan pawlpi mite lak ah tuucing nasep a seem dingin Pasian hong zatsak Zomi Pastor khat a hi hi.  Sunsung teng muhtuak, ettuak pawl khat ka en uh hi. Pa Mang Khup Khai (Thomas Khai) & Nu Dim Ai Cing (Cicing) te’n nitak anne ding hongsam uh a, nitak annekna leh biakpiak ki khopnate nuamtak in ka zang khawm thei uh hi.

*July 13, London
Zingsang in Dr. Pau Khan Mung & Nu Cing Khawm Kim(Kimnu) te innkuan tawh ki muhna leh Breakfast neihkhopna hunpha ka ngah thei hi. Tua lai mun ah Dr. Langh Lam Thang te‘ pata leh Tg. Sian Mun Khai tawh zong ka ki mu thei hi. Cikmah hun a kimu ngeinailo ka hih hang un, ki muh tung phet in hong inntek bawl, lawmbawl theipah lian uh a, ki hona leh kam kikupnate ah nuam kasa hi. Holimna hunpha ka ngah khitciangin, zingan ne ding a hong kisapna Pa Suan Khan Thang (Suantawng) & Nu Ning Ngaih Lun (Lunnu) te inn lam zuan in ka pai uh hi. Innkuan a ding thungetna hunbawlna te nuamtak kaman nung un zingan ne in, tua khit ciangin ka zintunna Pa Dong Khan Mang & Nu  Vung Lawh Cing te inn lam ka zuanta hi.

*July 13, London – Hamburg
Nitak lam nai 2 pawl a kipan in London pan in Gatwick Airport lam zuan in a pai ding ka hita hi. Ka zintunna inntekpa ahi Pa Dong Khan Mang, Pa Mang Khup Khai & Nu Dim Ai Cing te’ nupa in U Dongmang mawtaw tawh London pan in Gatwick Airport ciang dong hong khasuak vingveng uh a, vaiteng ka man khitciangin tawmveisung tutkhopna, photo kilakna in ka zat nungun ,, Mangpha Maw’’, ci in khut kivan in a ki khending ka hita uh a, amau London lam hong zuatsan in ken Hamburg lam ka zuatsanta hi.

*LUNGDAM KOHNA

UK gamsung ka zinna sungah mikhual hongbangsak hetlo in inn leh lo ah nuamtak in hong tungsak, zin hongdo, annek tuidawn hongpia, sum le paai leh itna hong lak Zomi u leh nau nu leh pa te khempeuh tungah lungdamna lianpi kong ko hi. Bek thamlo in Oxford ka omsung mawtaw nuamtak in hong zangsak Rev. Dr. Gin Khan Khual te innkuan, London khuapi sungah  khebang a ka zat a mawtaw uh tawh  a sun a zan, a zin a vak ci lo in hong paipih, ka hawh ka ciahna peuh ah hong kha, hong puak den, Muanpipa’ Pa Dong Khan Mang te innkuan tungah zong kam leh muk a ki gentheilo, ki genzolo ding lungdamna lianpi ka nei hi. Tua teng ban ah UK gamsungah va-ak tangding kimlai, vaphual hong tangsak, Zomi Innkuan UK te tungah ka lungdamna leh ka kipahna thu ka gen phapha nuam hi. Nong bawl uh thuphate kong thukkik zawhloh hangin Pasian in hong thukkiksak in Ama hoihna a thak a thak a namuhna uh ahi ding kong thungetsakna leh deihsakna a hi hi.
 

*THUKHUPNA
Hi bang thuteng ka ngaihsutsut ciangin, leitungah gamzawng pen Kawlgam, Kawlgam sungpan in Chin State (Zogam) a zawngpen in UNDP te in ciamteh uh himah ta leh, khatvei a suak kik thei ding hi in teel thei hi leng, Zogam ah ka suak kik nuam a, Zomi  mah in ka piang kik nuam hi. Zomi a hong bawl Pasian, Zogam a hongpiang sak Pasian min ka phat hi.
 
CSKhai
Ph.D (Theol) Student

Missionsakedemie an der
Universität Hamburg
Rupertistraße 67
22609 Hamburg
Germany

No comments:

Post a Comment